Người đàn ông bị thuyên tắc động mạch phổi cấp

Ông Sơn, 42 tuổi, hoa mắt, chóng mặt, nặng ngực do huyết khối lan rộng trong thân chung động mạch phổi.

Người bệnh có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường và rối loạn lipid máu. BS.CKI Tất Hoàng Phát, khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết huyết khối cấp lan rộng trong hệ động mạch phổi, từ thân chung đến động mạch phổi phải, trái và nhiều nhánh ở hai bên. Tình trạng làm cản trở dòng máu từ tim phải lên phổi để trao đổi oxy. Khi sức cản trong hệ tuần hoàn phổi tăng, thất phải phải làm việc nhiều hơn để đẩy máu qua vùng mạch bị tắc.

Bác sĩ xác định người bệnh bị thuyên tắc động mạch phổi cấp, huyết khối lan rộng hai bên, kèm giãn và rối loạn chức năng thất phải.

Xét nghiệm máu khi nhập viện ghi nhận số lượng tiểu cầu chỉ 31 G/L, nguy cơ chảy máu của người bệnh tăng cao. Bác sĩ Phát nhận định người bệnh chưa phù hợp để điều trị chống đông theo phác đồ thông thường tại thời điểm này.

Sau khi đánh giá mức độ tắc nghẽn, nguy cơ diễn tiến của thuyên tắc phổi, bác sĩ quyết định lấy huyết khối cơ học qua đường nội mạch. Mục tiêu là trực tiếp loại bỏ lượng huyết khối gây tắc, khôi phục dòng máu qua động mạch phổi, giảm gánh cho tim phải.

BS.CKI Nguyễn Trung Đức, Đơn vị Can thiệp nội mạch, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, cho biết ở những trường hợp huyết khối lan rộng, ảnh hưởng đến chức năng tim phải, chọn phương pháp điều trị cần dựa trên nhiều yếu tố (mức độ tắc nghẽn, tình trạng tuần hoàn...). Nếu không được chẩn đoán và xử trí kịp thời, thuyên tắc phổi nặng có thể gây suy thất phải cấp, tụt huyết áp, sốc.

Trong phòng chụp mạch số hóa xóa nền (DSA), êkíp đưa hệ thống ống thông chuyên dụng từ tĩnh mạch đùi phải, qua tĩnh mạch chủ dưới, tim phải và tiếp cận động mạch phổi hai bên. Bác sĩ hút và lấy huyết khối cơ học khỏi lòng mạch. Nhiều mảnh huyết khối sẫm màu lần lượt được đưa ra ngoài.

Sau thủ thuật, dòng máu qua động mạch phổi hai bên được cải thiện và các vị trí tắc nghẽn được tái thông. Ông Sơn hết chóng mặt, không còn cảm giác nặng ngực, được xuất viện, tái khám đúng hẹn.

Thuyên tắc phổi xảy ra khi một hoặc nhiều động mạch phổi bị tắc, phổ biến nhất do huyết khối hình thành trong hệ tĩnh mạch sâu. Nguy cơ cao ở người vừa trải qua phẫu thuật hoặc chấn thương, phải nằm viện hoặc bất động kéo dài, mắc ung thư, béo phì. Tuy nhiên, một số trường hợp thuyên tắc phổi vẫn có thể xảy ra mà không xác định được yếu tố khởi phát.

Bác sĩ khuyến cáo, khi xuất hiện đột ngột các triệu chứng như khó thở, đau hoặc nặng ngực, hồi hộp, tim đập nhanh, hoa mắt hoặc chóng mặt... người bệnh cần được đánh giá y tế.

*Tên của người bệnh đã được thay đổi