Vấn đề lớn nhất là giấc ngủ
Một phân tích gộp công bố trên Journal of Medical Internet Research năm 2024 tổng hợp 55 nghiên cứu với hơn 41.000 người cho thấy, sử dụng các phương tiện điện tử có liên quan đáng kể với chất lượng giấc ngủ kém hơn và nhiều vấn đề về giấc ngủ hơn. Riêng việc sử dụng smartphone có mối liên hệ rõ rệt với các vấn đề về giấc ngủ.
Một nghiên cứu trên 4.188 người trưởng thành tại Thụy Sĩ cũng cho thấy, những người thường xuyên sử dụng màn hình trong 30 phút trước khi ngủ có khả năng đi ngủ sau nửa đêm cao hơn, ngủ dưới 7 giờ mỗi đêm và buồn ngủ quá mức vào ban ngày nhiều hơn. Đây là nghiên cứu quan sát nên không thể khẳng định điện thoại trực tiếp gây ra tất cả những vấn đề này, nhưng kết quả phù hợp với nhiều nghiên cứu trước đó.
Đáng chú ý, một nghiên cứu lớn trên người trưởng thành Mỹ được công bố trên JAMA Network Open cũng ghi nhận việc sử dụng màn hình hằng ngày trước khi ngủ liên quan với thời lượng ngủ thấp hơn và tỷ lệ ngủ kém cao hơn.
Ánh sáng màn hình có thể làm não bộ tỉnh táo hơn
Điện thoại không chỉ khiến chúng ta thức khuya vì nội dung trên màn hình. Ánh sáng phát ra từ thiết bị, đặc biệt khi sử dụng trong buổi tối, có thể tác động đến hệ thống điều hòa nhịp sinh học và quá trình tiết melatonin, hormone giúp cơ thể chuẩn bị cho giấc ngủ.
Một thử nghiệm được công bố trên Proceedings of the National Academy of Sciences cho thấy, những người đọc sách điện tử phát sáng trước khi ngủ mất nhiều thời gian hơn để đi vào giấc ngủ, giảm tiết melatonin, đồng hồ sinh học bị dịch chuyển muộn hơn và mức độ tỉnh táo vào sáng hôm sau giảm so với khi đọc sách in.
Tuy nhiên, không nên quy mọi tác động của điện thoại cho "ánh sáng xanh". Nội dung mà người dùng tiếp nhận cũng rất quan trọng. Tin nhắn công việc, mạng xã hội, video ngắn hay những thông tin gây kích thích cảm xúc đều có thể khiến não tiếp tục hoạt động thay vì chuyển sang trạng thái thư giãn.
Đặt điện thoại ngay cạnh giường khiến bạn dễ tỉnh giấc
Nếu điện thoại đặt ngay bên cạnh, một tiếng chuông, rung hoặc ánh sáng màn hình lúc nửa đêm cũng có thể khiến người đang ngủ tỉnh dậy. Sau đó, việc cầm điện thoại lên kiểm tra thông báo rất dễ biến một lần thức giấc ngắn thành hàng chục phút tỉnh táo.
Ngay cả khi điện thoại không phát thông báo, việc biết rằng thiết bị đang ở ngay trong tầm tay cũng khiến nhiều người hình thành thói quen kiểm tra màn hình trước khi ngủ và ngay sau khi thức dậy. Vì vậy, vấn đề không chỉ nằm ở bản thân chiếc điện thoại mà còn ở thói quen sử dụng điện thoại trên giường.
Không nên để điện thoại dưới gối khi ngủ
Dù không có bằng chứng cho thấy điện thoại dưới gối gây ung thư, đây vẫn là thói quen nên bỏ. Đặc biệt, không nên đặt điện thoại đang sạc dưới gối hoặc chăn vì việc che kín thiết bị có thể cản trở tản nhiệt.
Nếu dùng điện thoại làm báo thức, tốt nhất nên đặt máy trên một bề mặt cứng, thoáng và cách xa tầm với. Cách này vừa giảm khả năng kiểm tra điện thoại trong đêm, vừa giúp người dùng không hình thành thói quen cầm điện thoại ngay khi vừa tỉnh giấc.
Cách tốt nhất để ngủ mà không bị điện thoại làm phiền
Không cần phải "sợ" điện thoại hay tắt toàn bộ thiết bị trong nhà. Điều quan trọng là tạo khoảng thời gian không sử dụng màn hình trước khi ngủ. Có thể bắt đầu bằng việc ngừng sử dụng điện thoại khoảng 30-60 phút trước giờ đi ngủ, tắt thông báo và bật chế độ "Không làm phiền" nếu cần giữ điện thoại trong phòng.
Nếu muốn báo thức, một chiếc đồng hồ báo thức riêng có thể là giải pháp đơn giản. Khi điện thoại không còn nằm trong tầm tay, việc lướt mạng xã hội, đọc tin nhắn hoặc kiểm tra thông báo lúc nửa đêm cũng khó xảy ra hơn.
Tóm lại, điều đáng lo nhất khi đặt điện thoại ngay cạnh giường mỗi tối không phải là câu chuyện "sóng điện thoại gây ung thư", bởi bằng chứng hiện nay chưa cho phép kết luận như vậy. Vấn đề có cơ sở khoa học rõ ràng hơn là điện thoại dễ khiến chúng ta ngủ muộn, khó vào giấc, ngủ không đủ và bị gián đoạn giấc ngủ. Đặt điện thoại xa giường, tắt thông báo và ngừng sử dụng trước khi ngủ là thay đổi nhỏ nhưng có lợi cho sức khỏe giấc ngủ.
(Ảnh minh hoạ: Internet)
