Lao phổi là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra, lây qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi.
Bác sĩ Phùng Thị Thơm, khoa Hô hấp, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, cho biết sau khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn lao có thể không gây bệnh ngay mà tồn tại dưới dạng lao tiềm ẩn. Thời gian ủ bệnh của lao phổi không cố định như nhiều bệnh nhiễm trùng khác, có thể dao động từ khoảng vài tuần cho tới nhiều năm, thậm chí cả đời. Ở giai đoạn này, vi khuẩn tồn tại trong cơ thể nhưng chưa gây triệu chứng, chưa lây nhiễm cho người khác.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), có khoảng 5-10% những người bị nhiễm lao tiềm ẩn sẽ chuyển thành bệnh lao trong suốt cuộc đời.
Ở người có hệ miễn dịch khỏe mạnh, vi khuẩn lao được kiểm soát, song khi sức đề kháng suy giảm, bệnh sẽ chuyển từ trạng thái lao tiềm ẩn sang lao hoạt động. Nguy cơ chuyển từ lao tiềm ẩn sang lao hoạt động tăng cao ở các nhóm người nhiễm HIV/AIDS hoặc suy giảm miễn dịch, bệnh nhân ung thư, người mắc bệnh đái tháo đường, người cao tuổi, trẻ nhỏ, suy dinh dưỡng, người hút thuốc lá...
Do giai đoạn ủ bệnh không có biểu hiện, phần lớn người bệnh chỉ phát hiện khi đến giai đoạn lao hoạt động, với các triệu chứng điển hình như ho kéo dài, sốt về chiều, ra mồ hôi đêm, sụt cân, đau ngực, khó thở, ho ra máu (ở giai đoạn muộn). Các triệu chứng này dễ bị nhầm lẫn với bệnh hô hấp thông thường.
Chụp X-quang phổi giúp phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ bệnh lao. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ Thơm cho hay nhóm nguy cơ cao như người tiếp xúc gần với bệnh nhân lao, người suy giảm miễn dịch, mắc bệnh mạn tính, người cao tuổi, trẻ nhỏ và nhân viên y tế nên tầm soát lao phổi. Bác sĩ chỉ định chụp X-quang phổi nhằm phát hiện tổn thương gợi ý lao hoạt động, kết hợp với các xét nghiệm miễn dịch (Mantoux hoặc quantiferon IGRA) để phát hiện nhiễm lao tiềm ẩn. Trong trường hợp có nghi ngờ lao hoạt động, cần tiến hành thêm xét nghiệm vi sinh như soi, nuôi cấy hoặc sinh học phân tử để xác định vi khuẩn lao.
Phòng ngừa lao, bệnh nhiễm trùng đường hô hấp bằng cách ăn uống cân bằng, sinh hoạt điều độ, quan hệ tình dục lành mạnh bởi một số bệnh như HIV gây suy giảm miễn dịch, gián tiếp tăng nguy cơ nhiễm lao.
