Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư số 59/2026/TT-BGDĐT, lần đầu tiên bổ sung cơ chế ký hợp đồng lao động toàn thời gian với nhà giáo sau nghỉ hưu nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định. Trước đây, các văn bản chỉ điều chỉnh hoạt động thỉnh giảng.
Thông tư số 59 thay thế Thông tư số 44/2011/TT-BGDĐT và Thông tư số 11/2013/TT-BGDĐT. Theo Bộ GD&ĐT, văn bản nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Nhà giáo, Luật Giáo dục, Luật Giáo dục nghề nghiệp và Luật Giáo dục đại học, đồng thời tạo hành lang pháp lý thống nhất để các cơ sở giáo dục sử dụng hiệu quả đội ngũ nhà giáo giàu kinh nghiệm, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo.
Thông tư quy định rõ nguyên tắc ký kết hợp đồng, điều kiện đối với nhà giáo, thời giờ làm việc, tiền lương, phụ cấp, quyền và trách nhiệm của nhà giáo cũng như trách nhiệm của cơ sở giáo dục khi sử dụng đội ngũ này.
Thông tư mới của Bộ GD&ĐT lần đầu cho phép ký hợp đồng toàn thời gian với nhà giáo sau nghỉ hưu. (Ảnh minh họa)
Cụ thể, điều kiện để giáo viên nghỉ hưu được ký hợp đồng gồm: có phẩm chất, đạo đức nghề nghiệp tốt; không trong thời gian bị xử lý kỷ luật, truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc chấp hành hình phạt; đáp ứng yêu cầu về sức khỏe làm việc theo quy định đối với người lao động cao tuổi.
Nhà giáo nghỉ hưu phải có trình độ chuyên môn, năng lực nghề nghiệp phù hợp với vị trí việc làm và có khả năng ứng dụng công nghệ số trong giảng dạy, đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục, đào tạo; đáp ứng các điều kiện khác theo yêu cầu của cơ sở giáo dục.
Về thời giờ làm việc, cơ sở giáo dục và nhà giáo được thỏa thuận trong hợp đồng lao động nhưng phải tuân thủ quy định của Bộ luật Lao động đối với người lao động cao tuổi.
Hai bên cũng có thể linh hoạt về thời gian làm việc và nghỉ ngơi để phù hợp với độ tuổi, sức khỏe, đồng thời phát huy tối đa kinh nghiệm giảng dạy và nghiên cứu của nhà giáo.
Về tiền lương và phụ cấp, mức hưởng được thực hiện theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động và quy định của pháp luật. Cơ sở giáo dục có thể chi trả các khoản phụ cấp hoặc chế độ đãi ngộ khác nhằm ghi nhận trình độ chuyên môn, kinh nghiệm và đóng góp của nhà giáo.
Thông tư cũng quy định rõ quyền của nhà giáo sau nghỉ hưu, gồm được hưởng đầy đủ tiền lương, phụ cấp theo hợp đồng; được tôn trọng danh dự, nhân phẩm; được thực hiện các quyền của nhà giáo; được xem xét bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư, xét danh hiệu Nhà giáo Nhân dân, Nhà giáo Ưu tú nếu đủ điều kiện; đồng thời có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng theo quy định của pháp luật.
Nhà giáo chỉ được ký hợp đồng toàn thời gian với một cơ sở giáo dục.
Trách nhiệm của nhà giáo nghỉ hưu khi tham gia ký hợp đồng toàn thời gian với trường học gồm: thực hiện đúng nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu theo hợp đồng; tuân thủ quy định về chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp, liêm chính khoa học và nội quy của cơ sở giáo dục; chủ động cập nhật kiến thức...
Đồng thời, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về thuế, bảo hiểm (nếu có) và chịu trách nhiệm bồi thường, xử lý theo quy định nếu vi phạm hợp đồng hoặc gây thiệt hại cho cơ sở giáo dục.
Đối với cơ sở giáo dục, Bộ GD&ĐT yêu cầu phải bảo đảm tỷ lệ sử dụng đội ngũ này không vượt giới hạn theo quy định về kiểm định chất lượng; đánh giá định kỳ kết quả công tác; công khai danh sách, chức danh theo vị trí việc làm trên trang thông tin điện tử; đồng thời bảo đảm đầy đủ chế độ tiền lương, điều kiện làm việc và các quyền lợi của nhà giáo theo hợp đồng.
Bộ GD&ĐT nhấn mạnh việc sử dụng nhà giáo sau nghỉ hưu phải bảo đảm không ảnh hưởng đến chiến lược phát triển đội ngũ kế cận, không thay thế đội ngũ nhà giáo cơ hữu và tuân thủ các quy định của pháp luật về lao động.
Theo Bộ, quy định mới tạo điều kiện tận dụng nguồn nhân lực chất lượng cao đã nghỉ hưu, đặc biệt là các chuyên gia, nhà khoa học, giảng viên giàu kinh nghiệm, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để các cơ sở giáo dục sử dụng lực lượng này trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học và nâng cao chất lượng đào tạo.
Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/9/2026.
