Ngủ trưa không phải càng lâu càng tốt
Nhiều người lớn tuổi cho rằng ngủ trưa càng lâu sẽ càng giúp cơ thể hồi phục và kéo dài tuổi thọ. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy quan niệm này không hoàn toàn chính xác.
Một số nghiên cứu quan sát ghi nhận, thời gian ngủ trưa kéo dài có thể liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ cao hơn. Đáng chú ý, những người thường xuyên ngủ trưa trên 60 phút được ghi nhận có nguy cơ gặp các biến cố tim mạch cao hơn so với nhóm ngủ ngắn. Tuy nhiên, đây chủ yếu là mối liên hệ thống kê và chưa chứng minh được quan hệ nhân quả.
Ngoài ra, nhiều người cũng từng trải qua cảm giác mệt mỏi, uể oải hoặc khó tập trung sau một giấc ngủ trưa quá dài. Trong y học, hiện tượng này được gọi là "quán tính giấc ngủ" (sleep inertia), xảy ra khi cơ thể bị đánh thức trong giai đoạn ngủ sâu.
Ở người trên 70 tuổi, khả năng điều hòa huyết áp và thích nghi của cơ thể giảm dần theo tuổi tác. Vì vậy, ngủ quá lâu vào ban ngày có thể khiến việc thức dậy trở nên khó khăn hơn, đồng thời ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ ban đêm.
4 nguyên tắc giúp người cao tuổi ngủ trưa an toàn
1. Chỉ nên ngủ từ 15-30 phút
Theo nhiều chuyên gia về giấc ngủ, khoảng thời gian từ 15 đến 30 phút được xem là phù hợp với phần lớn người trưởng thành và người cao tuổi.
Khoảng thời gian này đủ để cơ thể thư giãn và phục hồi năng lượng nhưng chưa đi vào giấc ngủ sâu, từ đó hạn chế cảm giác mệt mỏi sau khi thức dậy. Ngược lại, ngủ kéo dài quá 60 phút có thể làm tăng tình trạng uể oải, đồng thời ảnh hưởng đến giấc ngủ ban đêm ở một số người.
2. Không nên ngủ ngay sau bữa trưa
Sau khi ăn, cơ thể cần tập trung máu đến hệ tiêu hóa để xử lý thức ăn. Nếu nằm xuống ngay lập tức, một số người có thể cảm thấy đầy bụng hoặc làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày - thực quản.
Các chuyên gia khuyến nghị nên nghỉ ngơi nhẹ hoặc đi bộ chậm khoảng 20-30 phút sau bữa ăn trước khi chợp mắt.
3. Lựa chọn tư thế ngủ phù hợp
Ngủ gục trên bàn hoặc nằm úp mặt xuống gối là thói quen khá phổ biến ở nhiều người lớn tuổi. Tuy nhiên, tư thế này có thể gây áp lực lên cổ, vai và lồng ngực, dẫn đến đau mỏi sau khi thức dậy.
Nếu có điều kiện, nên nằm trên giường hoặc ghế dài với tư thế nằm ngửa hoặc nằm nghiêng, đồng thời giữ cổ và cột sống ở vị trí tự nhiên để cơ thể được thư giãn tốt hơn.
4. Đừng đứng dậy quá nhanh
Sau khi tỉnh giấc, người cao tuổi không nên bật dậy ngay lập tức.
Thay vào đó, nên nằm yên khoảng một đến hai phút, cử động nhẹ tay chân rồi mới từ từ ngồi dậy và đứng lên. Cách này giúp cơ thể thích nghi với sự thay đổi tư thế, giảm nguy cơ chóng mặt hoặc mất thăng bằng.
Ngủ trưa đúng cách mang lại những lợi ích gì?
Khi được thực hiện hợp lý, giấc ngủ trưa có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Một số nghiên cứu cho thấy ngủ trưa ngắn có thể giúp cải thiện khả năng tập trung, ghi nhớ và giảm cảm giác mệt mỏi trong buổi chiều. Ngoài ra, nghỉ ngơi hợp lý cũng góp phần giảm căng thẳng, hỗ trợ điều hòa huyết áp và cải thiện tâm trạng ở một số người cao tuổi.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng ngủ trưa không thể thay thế giấc ngủ ban đêm. Người lớn tuổi vẫn nên duy trì thời gian ngủ ban đêm đầy đủ, kết hợp chế độ dinh dưỡng, vận động và khám sức khỏe định kỳ để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Không phải ai cũng nên ngủ trưa
Giấc ngủ trưa không phù hợp với tất cả mọi người.
Những người bị mất ngủ mạn tính nên hạn chế ngủ ban ngày vì có thể khiến việc ngủ vào buổi tối trở nên khó khăn hơn.
Bên cạnh đó, người thường xuyên bị tụt huyết áp khi thay đổi tư thế cần đặc biệt cẩn trọng khi thức dậy sau giấc ngủ trưa để tránh té ngã.
Đối với người mắc đái tháo đường hoặc có rối loạn chuyển hóa, thời gian nghỉ ngơi sau bữa ăn nên được điều chỉnh theo hướng dẫn của bác sĩ nhằm phù hợp với tình trạng sức khỏe và kế hoạch điều trị.
Các chuyên gia lưu ý rằng, điều quan trọng không phải là ngủ trưa hay không, mà là lựa chọn thời gian và cách ngủ phù hợp với thể trạng của từng người. Một giấc ngủ ngắn, đúng thời điểm và đúng phương pháp có thể giúp cơ thể phục hồi năng lượng mà không ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể.
