Nhiều người khi nhắc đến ung thư phổi thường mặc định nguyên nhân đến từ thuốc lá. Tuy nhiên, theo bác sĩ chuyên khoa di truyền Trương Gia Minh (Trung Quốc), ngày càng nhiều trường hợp mắc bệnh lại thuộc nhóm không hút thuốc. Điều đáng nói là những rủi ro này thường không đến từ một yếu tố rõ ràng, mà âm thầm tích tụ qua thời gian từ môi trường sống và thói quen sinh hoạt.
Cụ thể, trong quá trình di chuyển, việc hít phải khí thải từ ô tô, xe máy cùng bụi mịn PM2.5 khiến phổi rơi vào trạng thái viêm nhẹ kéo dài. Tình trạng viêm này thường không có biểu hiện rõ ràng, nhưng lại liên tục kích thích tế bào phổi phải tự sửa chữa. Mỗi lần tái tạo, DNA trong tế bào lại được sao chép, và nếu sai sót tích tụ theo thời gian, nguy cơ xuất hiện đột biến gen, tiền đề của ung thư sẽ tăng lên.
Không chỉ vậy, khói dầu trong nhà bếp cũng là một nguồn nguy cơ thường bị đánh giá thấp. Quá trình nấu ăn ở nhiệt độ cao tạo ra các sản phẩm phân hủy và oxy hóa từ dầu mỡ, chứa nhiều chất có thể kích thích đường hô hấp và tế bào. Nếu không bật máy hút mùi hoặc không đảm bảo thông gió, phổi sẽ phải tiếp xúc với môi trường khói độc hại mỗi ngày.
Khi các tác nhân này tồn tại lâu dài, cơ thể rơi vào vòng xoáy “viêm mạn tính - sửa chữa liên tục”. Hệ miễn dịch bị huy động trong thời gian dài dễ trở nên suy yếu, tạo điều kiện cho các tế bào bất thường không bị loại bỏ mà dần tích tụ.
Để giảm thiểu rủi ro với người thường xuyên di chuyển bằng xe máy, các biện pháp cơ bản nên được thực hiện gồm đeo khẩu trang trước khi ra đường, tránh giờ cao điểm và ưu tiên những tuyến đường thông thoáng. Trong khi đó, với những người nội trợ hoặc hay nấu ăn, cần bật máy hút mùi ngay từ trước khi bắt đầu nấu, giữ bếp thông gió tốt, thậm chí có thể sử dụng thêm thiết bị lọc không khí.
Một vài yếu tố khác cũng có thể làm tăng nguy cơ dẫn tới ung thư phổi cần lưu ý trong đời sống hằng ngày:
Hút thuốc lá (kể cả hút thụ động)
Tiếp xúc hóa chất độc hại (amiăng, radon, dung môi…)
Ít vận động
Chế độ ăn uống kém lành mạnh (ít rau xanh, nhiều đồ chiên rán)
Uống rượu bia thường xuyên
Thiếu ngủ, stress kéo dài
Làm việc hoặc sinh hoạt trong không gian kín, kém thông gió
Bác sĩ nhấn mạnh, ung thư phổi không phải là hệ quả của một yếu tố đơn lẻ mà là kết quả tích lũy lâu dài của kích thích môi trường, viêm mạn tính và sai sót trong quá trình sửa chữa tế bào. Những thay đổi nhỏ trong thói quen hô hấp và nấu nướng mỗi ngày chính là cách thiết thực để bảo vệ lá phổi.
(Theo mirrordaily)
