Trong mắt trẻ thơ, thế giới luôn tràn đầy những điều thú vị và khác biệt so với những khuôn mẫu khô khan của người lớn. Đôi khi, chính sự quan sát tỉ mỉ của các bạn nhỏ lại khiến chúng ta phải ngỡ ngàng, thậm chí là rơi vào những tình huống dở khóc dở cười vì "lệch pha" với tiêu chuẩn thông thường. Câu chuyện về một bức tranh vẽ gà dưới đây là minh chứng điển hình cho việc đừng bao giờ vội vàng phán xét sự sáng tạo của trẻ chỉ dựa trên những khuôn mẫu sẵn có.
Theo đó, trong một tiết học mỹ thuật, một bé gái đã vẽ một chú gà với thân hình tròn vo, chiếc bụng căng tròn và bộ lông xù xì trông rất ngộ nghĩnh. Bức tranh mô phỏng lại đúng hình ảnh những chú gà béo tốt, ăn no nê thường thấy ở các vùng quê. Tuy nhiên, khi nhìn vào bài vẽ, giáo viên lại cho rằng bức tranh này "không đúng thực tế" và kết quả là cô bé nhận về một mức điểm không đạt yêu cầu.
Con gà trong bức tranh của bé gái tròn vo đến mức... không đúng thực tế
Gia đình cô bé vốn có nuôi gà, và thực tế là cô bé đã vẽ lại đúng nguyên mẫu con gà mái béo nhất trong sân nhà mình. Thay vì tranh cãi gay gắt với giáo viên, phụ huynh của bé đã có một pha xử lý đầy thuyết phục khi chụp ngay ảnh thực tế chú gà ở nhà và gửi vào nhóm chat của lớp. Trong ảnh, chú gà mái quả thực sở hữu thân hình tròn xoe, đẫy đà y hệt như những gì cô bé đã thể hiện trên trang giấy.
Tuy nhiên, bức ảnh phụ huynh gửi sau đó chứng minh quả thực tồn tại con gà trông "phi lý" như thế
Câu chuyện sau khi lan truyền đã khiến dư luận có nhiều ý kiến trái chiều. Người cho rằng con gà nhà cô bé quả thật là độc nhất nên nếu giáo viên có lỡ không tin thì cũng thông cảm được. Một số khác lại chỉ trích cô giáo vì sự cứng nhắc khi chỉ chấp nhận hình ảnh con gà "chuẩn mẫu" với cổ dài và thân hình mảnh khảnh.
Thực tế, gà có muôn hình vạn trạng, từ những con gà thả vườn béo tròn đến những con gà mái già có dáng hình rất đẫy đà. Việc giáo viên quá phụ thuộc vào các hình mẫu trong giáo trình mà quên mất việc quan sát thực tế đã vô tình triệt tiêu khả năng sáng tạo và sự trung thực trong nét vẽ của học sinh.
Để thay đổi thực trạng này, giáo viên nên được khuyến khích mở rộng góc nhìn và trân trọng sự đa dạng trong cách biểu đạt của học sinh thay vì chỉ nhìn vào việc vẽ có "giống mẫu" hay không. Các thầy cô nên tạo điều kiện để trẻ được quan sát thực tế, ghi nhận những đặc điểm riêng biệt của từng sự vật xung quanh mình. Khi giáo dục bắt đầu khuyến khích cá tính và sự quan sát chân thực, học sinh sẽ không còn phải gò mình vào những "đáp án chuẩn" vốn đôi khi rất xa rời thực tế cuộc sống.
Thay vì vội vàng đặt bút chấm điểm dựa trên những tiêu chuẩn khô khan, giáo viên cần dành thời gian để lắng nghe câu chuyện và ý tưởng đằng sau mỗi tác phẩm của trẻ. Thế giới thực vốn phong phú hơn nhiều so với những hình vẽ minh họa đơn điệu trong sách giáo khoa. Việc thấu hiểu bối cảnh thực tế mà trẻ đang tiếp cận sẽ giúp người thầy đánh giá đúng năng lực quan sát thay vì chỉ chấm điểm dựa trên kỹ thuật sao chép.
Về phía phụ huynh, việc kiên trì bảo vệ sự quan sát và tính trung thực của con trẻ bằng những bằng chứng khách quan là vô cùng cần thiết để khích lệ niềm đam mê sáng tạo của các bé. Chúng ta cần học cách phân biệt giữa một đáp án chuẩn mực và một đáp án duy nhất. Đừng để những định kiến hay khuôn mẫu che mờ đi vẻ đẹp của sự thật, hãy để trẻ em được tự do nhìn nhận và tái hiện thế giới theo cách chân thực nhất mà các em cảm nhận được.
