Khám đau cột sống bất ngờ phát hiện hẹp van tim

TS.BS Trần Vũ Minh Thư, Trưởng khoa Nội tim mạch 2, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết tình trạng hẹp van động mạch chủ nhẹ và vừa thường không biểu hiện rõ triệu chứng ở giai đoạn đầu. Khi van hẹp khít, bệnh nhân có thể nhận thấy một số dấu hiệu xảy ra khi gắng sức gồm đau ngực, khó thở, mệt, xây xẩm hoặc ngất, hồi hộp. Trường hợp hẹp khít van động mạch chủ không có triệu chứng như ông Sang rất ít.

Ba năm trước, ông Sang xuất hiện cơn đau cột sống thắt lưng. Nghĩ bệnh xương khớp tuổi già, ông không đi khám mà uống thuốc giảm đau kết hợp xoa bóp. Đầu năm nay, tần suất đau nhiều, ông ăn uống kém, thường xuyên mất ngủ nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám xương khớp.

Bên cạnh chụp MRI vùng cột sống thắt lưng, bệnh nhân khám tổng quát, siêu âm ổ bụng, siêu âm động mạch cảnh, tầm soát tim mạch bằng siêu âm tim (phương pháp đơn giản, không xâm lấn và là tiêu chuẩn quan trọng nhất để chẩn đoán bệnh van tim). Kết quả ghi nhận ông bị hẹp van động mạch chủ nặng, bác sĩ chỉ định nhập viện điều trị.

ThS.BS.CKII Nguyễn Thị Ngọc, khoa Nội Tim mạch, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, giải thích hẹp van động mạch chủ xảy ra khi cửa van không mở ra hoàn toàn khiến lỗ mở giữa tâm thất trái và động mạch chủ bị thu hẹp. Lúc này, tim phải hoạt động vất vả để bơm máu thông qua lỗ nhỏ hơn khiến cho buồng thất giãn ra, thành thất dày hơn, tim yếu đi. Van càng hẹp càng khiến máu khó đi qua, cản trở động mạch chủ cung cấp máu cho các cơ quan trong cơ thể. Tim phải tạo áp lực cao hơn để tống máu qua lỗ van hẹp, lâu dần làm thất trái dày, suy yếu.

Theo bác sĩ Ngọc, một số nguyên nhân thường gặp dẫn đến hẹp van động mạch chủ là thoái hóa vôi ở người lớn tuổi (phổ biến ở tuổi 70-80), dị tật tim bẩm sinh và van tim hậu thấp. Van động mạch chủ của ông Sang bị vôi hóa nặng, mảng cholesterol đóng ở van tim nhiều. Thói quen hút thuốc lá gần một gói mỗi ngày, trong hơn 30 năm đã đẩy nhanh tiến trình thoái hóa van, khiến lá van của ông hẹp nặng khi chưa 60 tuổi. Người bệnh chưa bị suy tim nhưng có biến chứng thất trái dày. Nếu không nhanh chóng can thiệp thay van, bệnh tiến triển sẽ dẫn đến nguy cơ viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn, rối loạn nhịp tim, cục máu đông, đột quỵ, tử vong.

Êkíp phẫu thuật thay van cơ học cho ông Sang. Loại van này có độ bền cao, tuổi thọ trên 30 năm, ít bị thoái hóa, phù hợp với bệnh nhân dưới 60 tuổi. Trong 4 giờ, bác sĩ mở đường mổ ở giữa xương ức để tiếp cận tim, loại bỏ lá van bị hư hỏng và thay thế bằng van nhân tạo. Vết mổ khô nhanh, không có dấu hiệu nhiễm trùng.

Ông Sang hồi phục sức khỏe tốt, xuất viện sau 5 ngày mổ tim hở, cần uống thuốc kháng đông suốt đời để ngăn ngừa hình thành cục máu đông, kết hợp với thuốc điều trị bệnh lý thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng để cải thiện triệu chứng đau mỏi.

Sau thay van động mạch chủ, người bệnh cần được chăm sóc hậu phẫu tốt để rút ngắn quá trình hồi phục, giảm biến chứng, đảm bảo van tim mới hoạt động hiệu quả. Bệnh nhân cần chú ý dấu hiệu bất thường như sốt, đau ngực, khó thở, chóng mặt, nhịp tim không đều, đồng thời kiểm tra huyết áp, nhịp tim tại nhà thường xuyên. Song song đó, người bệnh nên ăn uống lành mạnh, đủ dinh dưỡng, vận động hợp lý.

Các bác sĩ khuyến cáo người trên 60 tuổi hoặc tăng huyết áp, hút thuốc lá hay yếu tố nguy cơ tim mạch khác nên khám tim mạch định kỳ để phát hiện sớm bệnh lý tiềm ẩn.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi