Đang điều trị hồi sức tích cực tại Bệnh viện Bạch Mai do suy hô hấp và tụt huyết áp, người đàn ông đối mặt với lằn ranh sinh tử chỉ sau một ngày phát bệnh. Bác sĩ Dương Minh Tuấn, Khoa Nội tiết và Đái tháo đường, đánh giá chỉ số xét nghiệm của bệnh nhân ở mức báo động đỏ khi men tụy tăng vọt và lượng mỡ trong máu cao vô cùng nguy hiểm.
Trước đó, bệnh nhân từng đi khám và phát hiện mỡ máu cao nhưng chủ quan bỏ qua điều trị vì thấy cơ thể vẫn khỏe mạnh. Trong dịp Tết vừa qua, anh liên tục tham gia các bữa tiệc chứa nhiều đồ béo, bánh kẹo và rượu bia. Một buổi sáng, anh đột ngột đau bụng dữ dội vùng thượng vị, cơn đau lan ra sau lưng kèm buồn nôn liên tục, buộc gia đình đưa đi cấp cứu.
Huyết tương trắng đục như sữa do viêm tụy cấp. Ảnh: Bác sĩ cung cấp
Bác sĩ Tuấn nhận định đây không phải trường hợp cá biệt. Ngay sau Tết, bệnh viện liên tục tiếp nhận nhiều người dưới 40 tuổi mắc viêm tụy cấp do tăng triglyceride ở mức độ rất nặng. Rượu bia đóng vai trò châm ngòi cho biến chứng nguy hiểm này. Khi cơ thể dung nạp rượu, gan ưu tiên chuyển hóa cồn và giảm khả năng xử lý chất béo, đồng thời kích thích sản xuất triglyceride nhiều hơn, khiến mỡ máu tăng vọt trong thời gian ngắn.
Nhiều nghiên cứu y khoa chỉ ra nguy cơ viêm tụy cấp tăng rõ rệt khi chỉ số triglyceride vượt mức 11 mmol/L. Tình trạng mỡ máu cao thường diễn biến âm thầm, không triệu chứng, khiến nhiều người lơ là việc theo dõi sức khỏe. Khi nồng độ mỡ quá cao, men tụy phân hủy chất béo thành lượng lớn axit béo tự do. Các axit béo này gây độc, làm tổn thương trực tiếp tuyến tụy và hình thành vòng xoắn bệnh lý. Tụy viêm tiếp tục giải phóng men tiêu hóa, gây phù nề, hoại tử, cuối cùng giải phóng chất viêm vào máu và kéo theo suy đa tạng.
Giới chuyên gia khuyến cáo người dân phòng bệnh bằng cách kiểm soát chế độ dinh dưỡng, chỉ ăn no đến mức 80% và cân đối các nhóm chất. Mọi người nên bổ sung 50-60% lượng bột đường từ rau củ quả, gạo lứt, đồng thời sử dụng các loại hạt, trái cây tươi thay thế bánh mứt ngọt. Mỗi người cũng cần hạn chế tối đa rượu bia, giảm đồ ăn mặn và duy trì thói quen khám định kỳ nhằm ngăn chặn từ sớm nguy cơ viêm tụy, bệnh tim mạch hay tiểu đường.
Kết quả xét nghiệm máu của bệnh nhân viêm tụy cấp. Ảnh minh họa: Hoàng Sơn
