Hẹp khí quản, xẹp phổi sau khi mắc lao

Chị Thanh, 32 tuổi, mắc lao phổi và lao phế quản, sau 6 tháng khỏi bệnh bất ngờ tức ngực, khó thở, bác sĩ chẩn đoán hẹp gần 90% khí quản.

Kết quả chụp CT của chị Thanh tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM ghi nhận một đoạn khí quản dài 2,3 cm, nằm đoạn 1/3 giữa, bị hẹp khít 87%, kích thước lòng khí quản còn 3,6x8,7 mm (bình thường 10-21x13-15 mm). Phổi trái của người bệnh xẹp hoàn toàn, chỉ còn một bên phổi để trao đổi oxy.

PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng Ngực - Mạch máu, cho biết khí quản của chị Thanh chỉ còn một khe hẹp để không khí đi qua, chỉ cần phù nề thêm hoặc đờm bít lại, người bệnh có thể suy hô hấp cấp.

Phó giáo sư Vĩnh giải thích vi khuẩn lao gây tổn thương niêm mạc đường thở, hoại tử sụn phế quản và kích thích hình thành mô sẹo. Theo thời gian, mô sẹo co kéo khiến lòng khí quản và phế quản hẹp dần, gây cản trở lưu thông không khí. Sau hội chẩn, êkíp quyết định phẫu thuật tạo hình đoạn khí quản bị hẹp để giải phóng đường thở cho người bệnh.

BS.CKI Phan Quốc Thái, khoa Gây mê Hồi sức, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết người bệnh được gây mê qua mặt nạ (mask) thanh quản thay vì dùng kỹ thuật đặt nội khí quản như thông thường để tránh nguy cơ làm hẹp thêm lòng khí quản, bít tắc đường thở. Đồng thời, phương pháp này cũng đảm bảo nguồn oxy cung cấp cho não cùng các cơ quan khi đường thở bị gián đoạn lúc cắt nối đoạn khí quản hẹp.

Phó giáo sư Vĩnh rạch mở khí quản, cắt bỏ đoạn hẹp do mô xơ và đặt ống thông khí trực tiếp vào đầu xa khí quản để duy trì hô hấp. Êkíp gây mê phối hợp điều chỉnh ống nội khí quản, bảo đảm thông khí liên tục trong suốt ca mổ. Khi sinh hiệu ổn định, bác sĩ tái tạo khí quản bằng kỹ thuật trượt (sliding technique) và đặt lại ống nội khí quản qua đường miệng.

Sau mổ, bác sĩ khâu cố định cằm vào ngực để giảm căng miệng nối khí quản. Người bệnh được giảm đau, theo dõi tại khoa Hồi sức tích cực (ICU) và cắt chỉ cố định sau 4 ngày.

Một tuần sau mổ, chị Thanh bớt đau, các triệu chứng khó thở, đau thắt ngực giảm, có thể ăn thức ăn lỏng. Khi sức khỏe người bệnh ổn định, êkíp sẽ tiếp tục xử trí đoạn phế quản trái tắc nghẽn để khôi phục tối đa chức năng hô hấp cho người bệnh.

Phó giáo sư Vĩnh khuyến cáo người bệnh sau điều trị lao phổi cần tái khám định kỳ do có nguy cơ sẹo hẹp khí quản. Tình trạng này có thể xảy ra khi người bệnh ngại ho khạc khiến đờm ứ đọng, gây xơ hóa đường thở. Người từng mắc lao nếu khó thở kéo dài, thở khò khè hoặc đau tức ngực khi vận động gắng sức nên khám tầm soát hẹp khí quản, tránh tổn thương tiến triển hủy hoại phổi, đe dọa tính mạng.

*Tên người bệnh đã được thay đổi