Dinh dưỡng

Đột quỵ gia tăng ở người trẻ toàn thế giới

Tóm tắt:

  • Đột quỵ ở người trẻ dưới 40 tuổi tăng mạnh toàn cầu và để lại hậu quả nghiêm trọng, nhiều ca nặng.

  • Summer Clarke bị xuất huyết não nghiêm trọng, tiên lượng xấu nhưng đã hồi phục sau quá trình dài học lại mọi thứ.

  • Ở Anh, tỷ lệ đột quỵ nhóm dưới 65 tuổi tăng 20% trong 10 năm, nam dưới 39 tuổi tăng gần 25% hai thập kỷ qua.

  • Yếu tố gây đột quỵ ở người trẻ gồm béo phì, stress, chế độ ăn kém, rượu bia, thuốc lá, ít vận động, và các bệnh nền.

  • Nhận biết sớm qua dấu hiệu FAST giúp cứu sống, cần gọi cấp cứu ngay khi phát hiện mặt méo, yếu tay, nói khó, hoặc đau đầu dữ dội.

Summer Clarke, 24 tuổi, sống tại Manchester, đang tận hưởng một buổi chiều vui vẻ với bạn bè thì bất ngờ lên cơn đau đầu dữ dội, kèm buồn nôn và nôn mửa liên tục. Tại bệnh viện, các bác sĩ xác định Clarke bị xuất huyết não nghiêm trọng và phải đặt máy thở ngay lập tức. Gia đình được thông báo rằng cô chỉ có 10% cơ hội sống sót.

Các bác sĩ dự đoán cô chỉ sống được thêm 48 giờ và đề nghị gia đình chuẩn bị tinh thần. Tuy nhiên, Clarke đã vượt qua. Hai tuần sau, cô bắt đầu có thể cử động ngón tay và hát, trước khi nói hay nhận ra mẹ mình. Quá trình hồi phục kéo dài, cô phải học lại từ việc đọc, nói đến đi lại, giống như "trở thành một đứa trẻ sơ sinh".

Trường hợp của Clarke không phải cá biệt. Tại Anh, các số liệu cho thấy số ca đột quỵ ở người trẻ đang gia tăng rõ rệt. Tỷ lệ đột quỵ ở nhóm dưới 65 tuổi đã tăng 20% trong vòng 10 năm. Một phân tích từ MailOnline còn cho thấy số ca đột quỵ ở nam giới dưới 39 tuổi đã tăng gần 25% trong hai thập kỷ qua.

Tình trạng đột quỵ ở người trẻ cũng gia tăng đáng lo ngại trên toàn cầu. Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí Frontiers in Neurology (2025), tỷ lệ đột quỵ ở nhóm tuổi từ 15 đến 39 tăng với tỷ lệ 25,45 ca/100.000 người vào năm 2021. Có 101 quốc gia ghi nhận tỷ lệ cao hơn mức trung bình toàn cầu.

Tại Ấn Độ, số ca đột quỵ ở người trẻ hơn 131.000 trong năm 2021, trong khi Kiribati ghi nhận tỷ lệ cao nhất với 97,8 ca/100.000 người. Tại Mỹ, số ca đột quỵ ở người từ 20 đến 44 tuổi tăng từ 17 ca/100.000 người vào năm 1993 lên 28 ca vào năm 2015.

Lewis Clasby, 29 tuổi, nhân viên bán hàng tại Portsmouth, bất ngờ bị đột quỵ dù trước đó hoàn toàn khỏe mạnh. Khi sự việc xảy ra, anh tưởng rằng mình chỉ bị ngất và trì hoãn gọi cấp cứu vì nghĩ không có gì nghiêm trọng. Sau đó, bác sĩ xác định anh có một cục máu đông lớn, tiên lượng sống ban đầu là rất thấp. Dù đã hồi phục, Clasby phải từ bỏ công việc cơ khí để chuyển sang làm hành chính.

"Tôi có tất cả: gia đình, con nhỏ, nhà riêng. Nhưng chỉ trong một ngày, mọi thứ đã biến mất", anh chia sẻ.

Minh họa một trường hợp đột quỵ não. Ảnh: CDC

Minh họa một trường hợp đột quỵ não. Ảnh: CDC Mỹ

Các chuyên gia cho biết tình trạng tăng đột quỵ ở người trẻ có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố như béo phì, stress kéo dài, chế độ ăn uống thiếu lành mạnh, uống nhiều rượu bia, hút thuốc và ít vận động. Theo Tiến sĩ Richard Francis, trưởng nhóm nghiên cứu tại Stroke Association (Anh), các yếu tố nguy cơ truyền thống như huyết áp cao và cholesterol cao đang ngày càng phổ biến ở người trẻ tuổi, đặc biệt do lối sống hiện đại ít vận động và thừa năng lượng.

Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Journal of the American Heart Association năm 2023 cũng cho thấy tỷ lệ đột quỵ ở người từ 18 đến 45 tuổi tại Mỹ tăng gần 15% trong vòng một thập kỷ, với các yếu tố liên quan bao gồm tình trạng tiền đái tháo đường, hút thuốc lá điện tử và căng thẳng tâm lý mạn tính. Ngoài ra, việc sử dụng thuốc tránh thai kết hợp với hút thuốc ở phụ nữ trẻ cũng làm tăng đáng kể nguy cơ đột quỵ, theo Hiệp hội Đột quỵ Mỹ (American Stroke Association).

Nghiên cứu tại Phần Lan cho thấy phụ nữ bị thừa cân ở tuổi thiếu niên hoặc đầu tuổi 30 có nguy cơ đột quỵ cao hơn vào giữa đời, ngay cả khi họ giảm cân sau đó

Đột quỵ do thiếu máu cục bộ là phổ biến nhất, xảy ra khi mạch máu não bị tắc bởi cục máu đông hoặc mảng xơ vữa. Ngoài ra còn có đột quỵ xuất huyết, xảy ra khi mạch máu trong não vỡ, gây chảy máu nội sọ. Cả hai dạng đều có thể để lại di chứng nặng nề nếu không được xử trí kịp thời.

Theo các chuyên gia y tế, điều quan trọng là nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ. Hệ thống FAST là một công cụ ghi nhớ hữu hiệu: Face (mặt xệ, méo), Arms (yếu hoặc tê liệt tay), Speech (nói khó hoặc nói ngọng) và Time (cần gọi cấp cứu ngay lập tức). Các triệu chứng khác bao gồm đau đầu dữ dội, mất thị lực và nôn mửa.

(Theo Daily Mail)

Các tin khác

Tư thế ngủ tốt nhất cho sức khỏe

Tư thế ngủ tốt nhất cho sức khỏe

Nằm nghiêng bên trái tốt cho sức khỏe tổng thể, rất hữu ích với người bị ợ nóng hoặc mắc vấn đề về dạ dày, người ngủ ngáy hay ngưng thở khi ngủ.
Ăn ít vào buổi tối có tốt không?

Ăn ít vào buổi tối có tốt không?

Tôi có thói quen ăn ít vào buổi tối, nhưng nhiều thông tin nói rằng bữa tối cũng rất quan trọng, vậy việc ăn ít đem lại lợi ích hay hại sức khỏe? (Đức, 38 tuổi, Hà Nội).
Đặt vòng tránh thai vẫn có bầu

Đặt vòng tránh thai vẫn có bầu

Người phụ nữ 40 tuổi, đặt vòng tránh thai 4 năm trước song gần đây trễ kinh 20 ngày, bác sĩ phát hiện mang thai 4 tuần.
Ruột xoắn hoại tử 1,1 mét

Ruột xoắn hoại tử 1,1 mét

Người đàn ông 57 tuổi đau quặn bụng từng cơn, không thể đại tiện, bác sĩ phát hiện ruột xoắn gây tắc, hoại tử 1,1 mét.
6 năm vô sinh do đứt gãy ADN tinh trùng

6 năm vô sinh do đứt gãy ADN tinh trùng

Anh Tuấn, 39 tuổi, tinh trùng yếu và bị đứt gãy ADN nên nhiều lần điều trị hỗ trợ sinh sản thất bại, sau 6 năm mới có con nhờ thụ tinh ống nghiệm.
Chọn khớp gối nhân tạo thế nào?

Chọn khớp gối nhân tạo thế nào?

Tất cả người bệnh thay cùng một loại khớp gối và cùng phương pháp mổ hay có sự khác biệt, chọn thế nào để phù hợp? (Tấn Vũ, Long An)
Xóa xăm bằng laser có hết không?

Xóa xăm bằng laser có hết không?

Tôi xăm hai hình ở bắp tay và cổ lúc 20 tuổi, mỗi hình to bằng lòng bàn tay. Giờ muốn xóa xăm bằng laser thì hình có mờ hẳn không, cần thực hiện bao nhiêu lần? (Chí Tuyền, 27 tuổi, Vĩnh Long)
Các loại vaccine cần tiêm nhắc

Các loại vaccine cần tiêm nhắc

Mũi ngừa cúm, viêm não Nhật Bản, ho gà, uốn ván cần nhắc lại sau lịch tiêm cơ bản để duy trì kháng thể, bảo vệ sức khỏe lâu dài.