Tình trạng vi phạm hàng giả hàng kém chất lượng ngày càng phổ biến trên sàn TMĐT, mua bán qua mạng xã hội gây khó khăn cho cơ quan chức năng thực hiện việc kiểm soát quản lý
ẢNH: ĐỘC LẬP
5 tháng, xử lý 7.111 vụ vi phạm hàng giả
Phát biểu tại tọa đàm, ông Nguyễn Thành Nam khẳng định: "Trong những năm gần đây, công tác phòng, chống kinh doanh hàng nhập lậu, sản xuất, buôn bán hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT), hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng nói chung, đặc biệt, trên môi trường thương mại điện tử (TMĐT) được Đảng, Nhà nước quan tâm chỉ đạo quyết liệt với sự vào cuộc đồng bộ của toàn hệ thống chính trị và đạt được nhiều kết quả tích cực. Qua đó góp phần phát triển, bình ổn thị trường, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, thời gian vừa qua, tình trạng vi phạm về hàng giả, không rõ nguồn gốc xuất xứ, xâm phạm quyền SHTT vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, gây bức xúc trong dư luận xã hội, tác động tiêu cực tới môi trường đầu tư, kinh doanh, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng và doanh nghiệp làm ăn chân chính".
Theo lãnh đạo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, tình trạng vi phạm quyền SHTT, nhất là các mặt hàng thiết yếu, dễ bị lợi dụng để đầu cơ, buôn lậu như các sản phẩm sữa, thuốc tân dược, dược liệu, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, xăng dầu, đường, thuốc lá, phân bón, thực phẩm chế biến, thực phẩm từ động vật, các thương hiệu, nhãn hiệu nổi tiếng diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng chuyên nghiệp, tinh vi và luôn thay đổi nhằm trốn tránh sự kiểm tra, kiểm soát của lực lượng chức năng. Các hành vi vi phạm không chỉ được phát hiện và xử lý tại các kho, điểm tập kết, cửa hàng kinh doanh hàng hóa truyền thống mà ngày càng phổ biến trên các sàn TMĐT, các trang mạng xã hội, giao dịch thương mại xuyên biên giới… gây khó khăn trong công tác nắm bắt, quản lý, giám sát của các cơ quan chức năng.
Năm 2024, lực lượng quản lý thị trường phát hiện, xử lý 13.326 vụ vi phạm; xử phạt vi phạm hành chính gần 236 tỉ đồng, trị giá hàng hóa vi phạm gần 114 tỉ đồng. Trong 5 tháng năm 2025, lực lượng quản lý thị trường trên cả nước đã phát hiện và xử lý 7.111 vụ vi phạm; tổng số tiền xử lý hành chính gần 212 tỉ đồng; thu nộp ngân sách gần 110 tỉ đồng và chuyển cơ quan điều tra 53 vụ có dấu hiệu hình sự.
Gần đây nhất, lực lượng công an liên tục phát hiện, triệt phá nhiều đường dây sản xuất, kinh doanh hàng giả là thuốc chữa bệnh giả, sữa giả, thực phẩm chức năng giả, mỹ phẩm giả, thực phẩm không rõ nguồn gốc... như vụ sản xuất, quảng cáo, phân phối sữa giả của Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood; vụ sản xuất thực phẩm chức năng giả của Công ty TNHH Công nghệ Herbitech và Công ty Mediphar; vụ sản xuất mua bán hàng giả, thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa và nhiều tỉnh, thành phố trên toàn quốc; vụ sản xuất, quảng cáo sai sự thật về công dụng của kẹo rau củ Kera...
Đối tượng vi phạm ngày càng tinh vi
Cơ quan chức năng tiêu hủy sản phẩm vi phạm bị bắt giữ
ẢNH: QLTT
Ông Nguyễn Thành Nam nhấn mạnh: "Đáng lo ngại, các đối tượng vi phạm ngày càng tinh vi và có tổ chức. Một số thủ đoạn phổ biến được ghi nhận gồm: lợi dụng cơ chế tự công bố tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm; thành lập nhiều doanh nghiệp tại các địa điểm khác nhau để phân tán hoạt động; chọn vị trí sản xuất, kho chứa ở khu vực hẻo lánh nhằm tránh sự kiểm tra của lực lượng chức năng; thậm chí có hiện tượng móc nối với một số cá nhân trong cơ quan liên quan để hợp thức hóa thủ tục công bố sản phẩm, hợp pháp hóa hàng hóa vi phạm".
Một điển hình gần đây, chiều 20.5, các tổ công tác thuộc Chi cục Quản lý thị trường TP.Đà Nẵng đã bất ngờ tiến hành kiểm tra nhiều cửa hàng thời trang có dấu hiệu kinh doanh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng tại các tuyến phố du lịch trung tâm, tạm giữ hơn 500 sản phẩm gồm túi xách, ví, quần áo, phụ kiện, giày dép mang các nhãn hiệu nổi tiếng như Hermès, Chanel, Gucci, Christian Dior, Celine, Prada, Louis Vuitton… và rất nhiều các hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ, không có hóa đơn chứng từ...
Ngày 29.5, 6 tổ công tác của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã triển khai kiểm tra hàng loạt các gian hàng tại Trung tâm Thương mại Saigon Square (TP.HCM), bất chấp nỗ lực đóng sập cửa gian hàng nhằm né tránh, hàng nghìn sản phẩm giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng thế giới như đồng hồ, túi xách, ví và kính mắt vẫn bị lực lượng chức năng phát hiện và thu giữ ngay tại chỗ.
Theo ông Nguyễn Thành Nam, hiện nay trước hành động quyết liệt của các cơ quan chức năng, các hoạt động quảng cáo, livestream bán hàng giả, hàng kém chất lượng, xâm phạm sở hữu trí tuệ cơ bản đã được kiểm soát. Tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, các tuyến phố và cửa hiệu lớn chuyên kinh doanh, buôn bán thời trang, mỹ phẩm, hàng tiêu dùng từ các thương hiệu tiếp tục đóng cửa, dừng buôn bán. Trước thực trạng trên, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đang tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan, chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường tại địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường. Trong thời gian tới, Cục sẽ tập trung vào các điểm nóng, các tuyến vận chuyển trọng yếu và đặc biệt siết chặt công tác kiểm tra hoạt động thương mại điện tử, một trong những kênh đang bị lợi dụng nhiều nhất hiện nay để tiêu thụ hàng giả, hàng nhái.
Theo lãnh đạo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, để ngăn chặn hàng lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng trong thời gian tới, Cục đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan để kiến nghị sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật liên quan đến quản lý thị trường, tăng tính răn đe đối với hành vi sản xuất - kinh doanh hàng giả, đề xuất cấp có thẩm quyền ban hành quy định sửa đổi, bổ sung chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền kiểm tra, xử phạt của các chủ thể thuộc lực lượng quản lý thị trường.
Cục đã và đang đẩy mạnh triển khai các công cụ số hóa quản lý như hệ thống xử phạt vi phạm hành chính (INS), các phần mềm chỉ đạo điều hành; phối hợp với các đơn vị triển khai cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc hàng hóa...
Ngoài ra, sẽ tiếp tục phối hợp với các nền tảng lớn như Shopee, Lazada, TikTok, Facebook... để kịp thời gỡ bỏ, xử lý các gian hàng vi phạm. Song song với các biện pháp nghiệp vụ, Cục cũng chú trọng công tác tuyên truyền và vận động doanh nghiệp, thương nhân buôn bán, đặc biệt là người dân nâng cao nhận thức về tác hại của hàng giả, hàng nhái đối với sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng, cũng như môi trường kinh doanh lành mạnh.
Bên cạnh đó, Cục cũng khuyến khích doanh nghiệp tích cực áp dụng công nghệ như mã QR truy xuất nguồn gốc, tem chống giả điện tử, để hỗ trợ cả người tiêu dùng và lực lượng chức năng trong việc phân biệt hàng hóa. Đồng thời, Cục đang nghiên cứu cơ chế hỗ trợ pháp lý và bảo vệ doanh nghiệp tố giác hành vi vi phạm, giúp họ yên tâm hợp tác với nhà nước trong công tác chống hàng giả.
