Giấc ngủ là thời gian cơ thể phục hồi và tái tạo năng lượng. Ban đêm, nhiều chức năng sinh lý thay đổi nên một số vấn đề sức khỏe có thể biểu hiện rõ hơn, đặc biệt liên quan đến hệ thần kinh, hô hấp, tim mạch và chuyển hóa. Nếu các triệu chứng bất thường khi ngủ lặp lại kéo dài, người bệnh không chủ quan và nên kiểm tra sớm.
Dấu hiệu bệnh gan
Ngứa dữ dội về đêm
Ngứa kéo dài, đặc biệt nặng hơn vào ban đêm có thể liên quan bệnh gan hoặc rối loạn đường mật. Khi gan không xử lý tốt muối mật, các chất này tích tụ trong cơ thể và kích thích thần kinh dưới da, gây ngứa lan tỏa. Triệu chứng thường gặp ở người xơ gan hoặc bệnh lý tắc mật. Khác với ngứa thông thường, ngứa do gan thường kéo dài dai dẳng, ảnh hưởng tới giấc ngủ.
Chuột rút chân khi ngủ
Người mắc bệnh gan mạn tính thường dễ bị cứng cơ hoặc chuột rút về đêm. Tình trạng này liên quan rối loạn điện giải và thay đổi chuyển hóa cơ khi chức năng gan suy giảm. Dù không đặc hiệu, triệu chứng xuất hiện thường xuyên có thể là dấu hiệu cơ thể đang mất cân bằng.
Mất ngủ kéo dài
Gan đóng vai trò quan trọng trong chuyển hóa độc tố. Khi chức năng gan suy giảm, các chất độc có thể ảnh hưởng não bộ và làm rối loạn chu kỳ ngủ - thức. Người mắc bệnh xơ gan thường bị khó ngủ, ngủ không sâu hoặc buồn ngủ ban ngày nhưng lại trằn trọc vào ban đêm.
Dấu hiệu bệnh thận
Tiểu đêm nhiều lần
Thức dậy đi tiểu nhiều hơn một lần mỗi đêm là một trong những dấu hiệu sớm phổ biến của bệnh thận. Bình thường, thận sẽ cô đặc nước tiểu vào ban đêm để cơ thể ngủ liên tục. Khi chức năng thận suy giảm, khả năng này bị rối loạn khiến người bệnh phải đi tiểu thường xuyên. Tiểu đêm kéo dài cũng liên quan nguy cơ tiến triển bệnh thận mạn.
Hội chứng chân không yên
Người mắc bệnh thận có nguy cơ cao gặp hội chứng chân bồn chồn - cảm giác khó chịu ở chân khiến một người liên tục muốn cử động khi nằm nghỉ. Tình trạng này được cho là liên quan tích tụ độc tố và rối loạn chuyển hóa sắt trong cơ thể, khiến giấc ngủ bị gián đoạn, gây mệt mỏi ban ngày.
Phù chân nặng hơn vào buổi tối
Khi thận không loại bỏ tốt lượng dịch dư thừa, nước có thể tích tụ ở chân, mắt cá hoặc bàn chân. Cảm giác nặng chân, phù rõ hơn vào buổi tối hoặc khi nằm ngủ có thể liên quan suy giảm chức năng thận. Trong một số trường hợp, đây còn là dấu hiệu phối hợp giữa bệnh tim và bệnh thận.
Các chuyên gia khuyến cáo nên đi khám nếu có triệu chứng tái diễn liên tục, đặc biệt khi đi kèm mệt mỏi, sụt cân, phù hoặc khó thở. Phát hiện sớm giúp kiểm soát bệnh hiệu quả và giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.
Duy trì lối sống lành mạnh đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ gan và thận, đồng thời giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.
Để bảo vệ gan, nên hạn chế rượu bia và thực phẩm nhiều dầu mỡ, duy trì cân nặng hợp lý, tập luyện đều đặn và tiêm phòng viêm gan A, B. Tránh tự ý dùng thuốc hoặc thực phẩm chức năng kéo dài, đồng thời tăng cường rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt để hỗ trợ chức năng gan.
Đối với thận, cần uống đủ nước, giảm muối và thực phẩm chế biến sẵn, tránh lạm dụng thuốc giảm đau. Kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết, duy trì lối sống lành mạnh và khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các bất thường ở thận.
(Theo Times of India)
