BS.CKI Nguyễn Huy Lộc, khoa Xạ trị, Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết trong quá trình điều trị, chùm tia bức xạ cao xuyên qua da để tiêu diệt tế bào ung thư, vô tình làm tổn thương da. Da có thể nổi ban đỏ nhẹ, khô rát, sạm, bong tróc. Một số trường hợp người bệnh bị lở loét, rỉ dịch máu...
Bác sĩ Lộc hướng dẫn một số chăm sóc da giúp người bệnh kiểm soát biến chứng.
Giữ vùng da chiếu xạ sạch sẽ bằng cách tắm rửa hàng ngày bằng nước ấm. Không dùng nước quá nóng hay quá lạnh khi tắm. Sử dụng các loại sữa tắm có độ pH trung tính, không chứa hương liệu hóa học, cồn hay chất tẩy rửa mạnh.
Kỹ thuật viên chuẩn bị, điều chỉnh tư thế nằm đúng cho người bệnh trước xạ trị. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Người bệnh nên massage nhẹ nhàng, không dùng bông tắm, bàn chải để chà xát bề mặt da. Không nên cố gắng tẩy xóa vết mực được bác sĩ đánh dấu để đảm bảo các lần xạ tiếp theo đúng vị trí.
Dưỡng ẩm ngay từ những ngày đầu xạ trị, giúp củng cố hàng rào bảo vệ da. Các sản phẩm dạng lotion mỏng nhẹ, chiết xuất lô hội, hoa cúc... dịu nhẹ với làn da.
2-4 giờ trước khi vào phòng xạ trị, người bệnh không nên thoa dưỡng da vì có thể làm tăng liều bức xạ lên da khiến tình trạng bỏng rát nghiêm trọng hơn. Nên thoa kem sau khi đã xạ trị xong và thoa 2-3 lần mỗi ngày.
Tuyệt đối không chườm đá lạnh hay túi nước nóng, tránh dùng máy sấy tóc thổi trực tiếp và không xông hơi lên vùng da xạ trị. Người bệnh không được tự ý đắp các loại lá cây, cao dán thảo dược hay thuốc nam không rõ nguồn gốc lên vùng da đang chiếu xạ để tránh nguy cơ nhiễm trùng máu.
Mặc áo quần rộng rãi, chất liệu mềm mại, thấm hút mồ hôi tốt. Với xạ trị vùng da cổ, người bệnh không đeo dây chuyền, khăn quàng cổ cọ xát vào da, đội nón rộng vành và mặc áo tay dài khi ra ngoài. Nếu da bong tróc, sưng, đau, bác sĩ có thể chỉ định người bệnh dùng kem bôi chứa corticosteroid liều thấp, uống kháng sinh phù hợp.
Bác sĩ Lộc cho biết xạ trị công nghệ cao bằng máy gia tốc tuyến tính giúp giảm tác dụng phụ cho người bệnh. Với cường độ cao gấp ba lần máy thông thường, mỗi buổi chiếu xạ chỉ khoảng 10 phút. Nhờ các kỹ thuật như IMRT, VMAT, tia xạ được chia nhỏ và chiếu từ nhiều góc, tập trung vào khối u, hạn chế ảnh hưởng đến da và mô lành xung quanh.
