Bí quyết ở cữ mùa nóng giúp sản phụ khỏe mạnh

Ở cữ là cách gọi dân gian, là thời gian chăm sóc hậu sản, tính từ thời điểm mẹ sinh con đến khoảng 4-6 tuần. Đây là giai đoạn cơ thể người mẹ cần nghỉ ngơi để tử cung co hồi về kích thước ban đầu, cơ quan sinh dục lành lại.

ThS.BS Lê Nhất Nguyên, Đơn vị Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh - Quận 8, cho biết nắng nóng khiến sản phụ dễ mất nước qua mồ hôi, dẫn đến mệt mỏi, giảm tiết sữa và tăng nguy cơ táo bón. Môi trường nóng ẩm cũng tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, tăng nguy cơ viêm phụ khoa, nhiễm trùng vết mổ. Mẹ khó ngủ, dễ cáu gắt, ảnh hưởng đến tâm lý và làm tăng nguy cơ trầm cảm sau sinh.

Bác sĩ Nguyên khuyến cáo sản phụ sinh con vào mùa nắng cần chăm sóc sức khỏe khoa học và linh hoạt, thay vì áp dụng các quan niệm kiêng khem truyền thống.

Giữ cơ thể mát, không kiêng cữ quá mức

Sau sinh, cơ thể người mẹ còn yếu, dễ mất nước và rối loạn thân nhiệt. Quan niệm kiêng gió, kiêng tắm, kiêng nằm điều hòa theo cách ở cữ truyền thống không còn phù hợp. Mẹ nên ở phòng thoáng mát, thông khí, có thể dùng quạt hoặc điều hòa ở mức 26-28 độ C, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột. Sản phụ không cần thiết nằm yên trong phòng, hoàn toàn có thể ra ngoài để giảm nguy cơ trầm cảm, song cần che chắn kỹ để tránh nguy cơ sốc nhiệt.

Vệ sinh cá nhân ngăn viêm nhiễm

Mùa nắng nóng khiến cơ thể tiết nhiều mồ hôi, từ đó làm tăng nguy cơ viêm phụ khoa, nhiễm trùng vết mổ hoặc vết khâu tầng sinh môn sau sinh.

Để phòng ngừa, sản phụ cần chú trọng vệ sinh cá nhân thay vì kiêng nước, kiêng tắm. Tắm gội mỗi ngày bằng nước ấm hoặc nước mát. Băng vệ sinh cần được thay thường xuyên mỗi 3-4 giờ để hạn chế vi khuẩn phát triển. Giữ vùng kín luôn khô thoáng, ưu tiên sử dụng đồ lót chất liệu cotton thấm hút tốt. Không thụt rửa âm đạo vì có thể làm mất cân bằng môi trường tự nhiên và tăng nguy cơ viêm nhiễm.

Uống đủ nước, đảm bảo nguồn sữa cho con

Mẹ dễ mất nước qua bài tiết mồ hôi, sữa trở nên đặc hơn, dòng chảy chậm lại, dễ ứ đọng trong ống dẫn sữa, gây tắc tia sữa. Vùng ngực luôn ẩm ướt do mồ hôi, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Sản phụ cần uống đủ nước, cho bé bú thường xuyên, giữ vùng ngực sạch, khô thoáng. Chọn áo ngực mềm, thấm hút tốt, tránh mặc quá chật gây chèn ép ống dẫn sữa.

Ngủ đủ giấc, giữ tinh thần thoải mái

Nhiệt độ cao trong mùa nắng nóng gây khó chịu, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ của mẹ sau sinh, khiến mẹ dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, cáu gắt và làm tăng nguy cơ trầm cảm sau sinh. Mẹ nên giữ phòng ngủ luôn thoáng mát, yên tĩnh, có thể sử dụng quạt hoặc điều hòa ở mức nhiệt phù hợp. Tranh thủ nghỉ ngơi khi bé ngủ để phục hồi năng lượng, chủ động chia sẻ việc chăm con với người thân nhằm giảm áp lực, ổn định tinh thần.

Dinh dưỡng hợp lý

Chế độ ăn cho mẹ bầu ở cữ mùa nắng cần đa dạng và cân bằng, ưu tiên rau xanh và trái cây như đu đủ, cam, bưởi để bổ sung vitamin, chất xơ hỗ trợ tiêu hóa. Mẹ cần bổ sung protein từ thịt nạc, cá, trứng để giúp tái tạo năng lượng, phục hồi thể trạng. Sản phụ nên tránh món chiên rán nhiều dầu mỡ, thực phẩm cay nóng vì dễ gây khó tiêu, hoặc ảnh hưởng chất lượng sữa. Bên cạnh đó cần ăn chín, uống sôi tránh rối loạn tiêu hóa.

Bác sĩ Nguyên khuyến cáo, trong thời gian ở cữ, nếu sản phụ xuất hiện dấu hiệu sốt trên 38 độ, sản dịch có mùi hôi, ra máu âm đạo kéo dài hoặc tăng đột ngột, đau bụng dữ dội, vết khâu sưng đỏ, chảy dịch, đau nhiều..., sản phụ cần thăm khám ngay. Các biểu hiện như chóng mặt, mệt lả, khó thở hoặc tim đập nhanh cũng không nên chủ quan. Gia đình cần hỗ trợ chăm sóc em bé và thường xuyên trò chuyện với mẹ để giảm áp lực cho mẹ, giúp giai đoạn ở cữ nhẹ nhàng.