Bác sĩ chỉ cách nhận biết rau củ ngậm hóa chất gây ung thư

Trước mối lo ngại nông sản bị ngâm hóa chất ướp xác độc hại, chuyên gia y tế Đài Loan hướng dẫn người dân những phương pháp nhận biết cùng quy trình xử lý rau củ chuẩn xác.

Vụ việc thương lái tại huyện Khang Bảo (thành phố Trương Gia Khẩu, tỉnh Hà Bắc) tẩm ướp hóa chất công nghiệp vào bắp cải thảo nhằm giữ độ tươi trong quá trình vận chuyển đang gây chấn động dư luận Trung Quốc, sau khi blogger Yu Lie Qi Ge đăng video phản ánh sự việc.

Theo bác sĩ Yen Tsung-hai, Giám đốc Trung tâm Độc chất học Lâm sàng thuộc Bệnh viện Tưởng niệm Trường Canh ở Lâm Khẩu, thành phố Tân Bắc, Đài Loan (Trung Quốc), nghi vấn nông sản bị xịt, ngâm chất bảo quản vốn là vấn đề nhức nhối từ lâu. Ngay cả cố chuyên gia độc chất học nổi tiếng Lin Chieh-liang nhiều năm trước cũng từng viết bài cảnh báo về tình trạng này. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý một số loại rau củ để được lâu đơn giản là nhờ hàm lượng nước thấp, bao bì kín và được cất giữ ở điều kiện lý tưởng, chứ không hẳn cứ tươi lâu là có hóa chất.

Dù vậy, bác sĩ nhấn mạnh các loại thực phẩm tươi sống như cải thìa hay cải thảo tuyệt đối không được phép sử dụng bất kỳ chất phụ gia thực phẩm nào. Việc dùng formaldehyde để kéo dài thời hạn bảo quản là hành vi sai trái và vi phạm pháp luật.

Formaldehyde là chất gây ung thư nhóm 1. Dung dịch nước của nó thường được biết đến với tên gọi formalin. Hóa chất này không chỉ gây kích ứng mạnh mà khi vô tình ăn, uống phải còn gây khó chịu đường tiêu hóa, buồn nôn, nôn mửa và đau bụng. Việc tiếp xúc lâu dài cũng làm tăng nguy cơ mắc ung thư vòm họng và bệnh bạch cầu (ung thư máu). Mặc dù formaldehyde ở nồng độ cao có thể phát ra mùi hăng hắc nồng nặc nhưng ở nồng độ rất thấp, người tiêu dùng rất khó có thể phát hiện bằng thị giác hay khứu giác.

Để chủ động bảo vệ sức khỏe khi chọn mua rau củ, chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng lưu ý một số dấu hiệu nhận biết cơ bản. Thứ nhất là kiểm tra qua khứu giác. Rau củ tươi ngon tự nhiên thường chỉ có mùi đất thoang thoảng; cần tránh mua những loại phát ra mùi hăng nồng bất thường.

Thứ hai là quan sát phần gốc. Vết cắt tự nhiên sau một thời gian sẽ bị oxy hóa và ngả sang màu vàng. Nếu phần gốc trắng bóc và nhẵn mịn bất thường, người dân cần hết sức cảnh giác.

Tiếp đến là đánh giá hình thức bên ngoài. Không nên chọn những cây rau có lớp lá bên ngoài hoàn hảo, không vết tì vết nhưng bên trong lại bị nhũn mục, hư hỏng.

Cuối cùng là quy trình rửa rau. Cần tách rời từng bẹ rau và xả trực tiếp dưới dòng nước chảy để loại bỏ hiệu quả các hóa chất dư thừa bám trên bề mặt.

Đối với các chất bảo quản (vốn đa phần tan trong nước), người dùng ngâm thực phẩm trong nước khoảng 40 phút trước khi chế biến để hóa chất tiết ra bớt, sau đó đổ bỏ phần nước ngâm này. Khi nấu nên mở vung để các chất dễ bay hơi thoát ra ngoài, đồng thời hạn chế uống nhiều nước dùng nhằm giảm thiểu lượng hóa chất nạp vào cơ thể.

Tuy nhiên, bác sĩ Yen lưu ý formaldehyde và các hóa chất tương tự là phụ gia cấm. Việc ngâm rửa thông thường có thể không đủ để bảo vệ sức khỏe hoàn toàn. Vì hóa chất cấm vốn không được phép tồn tại trong thực phẩm tươi sống nên nếu đã nghi ngờ thì tốt nhất người tiêu dùng không nên mua.

Người dân nên ưu tiên mua sắm tại các hệ thống bán lẻ uy tín và cẩn trọng với thực phẩm không đóng gói, nhãn mác không rõ ràng hoặc những lời quảng cáo cam kết không chứa chất bảo quản một cách vô căn cứ. Nhóm nhạy cảm như trẻ em, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh lý về gan cần kiểm soát chặt chẽ lượng chất bảo quản dung nạp, hoặc ưu tiên sản phẩm ứng dụng chất bảo quản tự nhiên như protamine sulfate, lysozyme hay vi khuẩn lactic.

Bác sĩ cảnh báo hiện chưa có chất giải độc đặc hiệu cho formaldehyde trong cơ thể người. Dù cơ thể có khả năng tự đào thải một phần qua hệ hô hấp và thận, việc chủ động ngăn ngừa nguy cơ xâm nhập vẫn là yếu tố quyết định. Trong trường hợp nghi ngờ vô tình nuốt phải, người dân nên uống nhiều nước để hỗ trợ quá trình chuyển hóa và đào thải qua thận. Việc ưu tiên nông sản đúng mùa, rõ nguồn gốc xuất xứ kết hợp với sự kiểm soát từ cơ quan chức năng sẽ giúp người tiêu dùng phòng tránh hiệu quả các nguy cơ từ hóa chất cấm và chất gây ung thư.

Dù vậy, ông cũng trấn an người dân không nên quá hoang mang mà cần trang bị đúng kỹ năng chọn lựa và xử lý thực phẩm an toàn.

(Theo Health 2.0/TVBS)