Trả lời:
Mắm tôm là món ăn dân dã, phổ biến ở các vùng nông thôn miền Bắc. Tôm hoặc tép biển tươi sẽ được ủ muối trong thời gian dài để lên men, tạo hương vị đặc trưng. Tuy nhiên, nếu khâu chế biến, bảo quản không đảm bảo vệ sinh, mắm tôm tiềm ẩn nhiều mầm bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa như tả, thương hàn, viêm gan A, E.coli...
Tả là bệnh do vi khuẩn Vibrio cholerae gây ra. Khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn tấn công đường ruột, gây tiêu chảy, nôn ói và mất nước nhanh. Người bệnh có thể rơi vào tình trạng sốc, tụt huyết áp và thậm chí tử vong.
Thương hàn do vi khuẩn Salmonella typhi gây ra. Khi xâm nhập vào cơ thể qua đường tiêu hóa, vi khuẩn tấn công niêm mạc ruột và lan vào máu. Người mắc bệnh thường sốt cao kéo dài, đau bụng, tiêu chảy hoặc táo bón, nổi ban đỏ. Bệnh có biến chứng nguy hiểm như xuất huyết tiêu hóa và thủng ruột.
Còn virus viêm gan A lây truyền chủ yếu qua nguồn nước ô nhiễm, thực phẩm bẩn. Người chế biến thực phẩm mắc viêm gan A cũng có thể vô tình truyền bệnh. Virus có thể gây ra nhiều triệu chứng khó chịu như mệt mỏi, buồn nôn, đau bụng, chán ăn, sốt nhẹ, vàng da và vàng mắt. Virus còn có khả năng gây tổn thương tế bào gan, ảnh hưởng đến chức năng gan và dù ít gây bệnh mạn tính, người bệnh vẫn có nguy cơ suy gan nếu không được chăm sóc y tế kịp thời.
Bên cạnh đó, mắm tôm có thể chứa các loại vi khuẩn đường ruột khác như E.coli gây tiêu chảy hoặc ký sinh trùng. Lý do, quá trình ủ tôm thủ công, khó kiểm soát nhiệt độ, độ muối. Khi ăn kèm với bún, rau sống và cà pháo muối hay những món ít qua chế biến nhiệt, nguy cơ ngộ độc thực phẩm hoặc nhiễm bệnh đường ruột gia tăng.
Mắm tôm là gia vị đặc trưng của nhiều món ngon, song cần đảm bảo vệ sinh để không mang mầm bệnh. Ảnh: Bùi Thủy
Do đó, bạn nên chọn mua mắm tôm từ cơ sở uy tín, có nhãn mác và chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm. Khi ăn, gia đình nên đun sôi mắm tôm, khuấy đều nhiều lần để tiêu diệt bớt vi khuẩn. Đồng thời, hạn chế dùng rau sống không vệ sinh, cần rửa tay sạch trước khi ăn.
Trong các bệnh kể trên, viêm gan A, tả và thương hàn đã có vaccine phòng ngừa. Bạn và gia đình nên tiêm để tạo kháng thể chủ động cho cơ thể. Vaccine phòng viêm gan A loại đơn và kết hợp phòng thêm viêm gan B; mũi đơn chỉ định cho người từ 12 tháng đến dưới 16 tuổi hoặc từ 24 tháng đến dưới 18 tuổi tùy vào loại vaccine, hai mũi cách nhau ít nhất 6 tháng. Còn mũi kết hợp dành cho trẻ em từ 12 tháng tuổi và người lớn.
Vaccine tả sử dụng đường uống, dành cho người từ 2 tuổi, lịch uống gồm hai liều cách nhau tối thiểu hai tuần. Vaccine thương hàn có lịch tiêm một mũi, dành cho người từ 2 tuổi, nhắc lại một mũi mỗi ba năm nếu có nguy cơ nhiễm bệnh.
(Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC)
