Trong những ngày nắng nóng, không ít gia đình có thói quen bật điều hòa ở nhiệt độ thấp, chờ phòng đủ mát thì tắt, sau đó nóng lại bật. Cách dùng tưởng giúp giảm thời gian thiết bị hoạt động, song theo EVN, việc bật - tắt điều hòa liên tục không phải giải pháp tiết kiệm điện tối ưu.
Một bài tư vấn được Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đăng tải cho biết, việc tắt điều hòa ngay khi nhiệt độ phòng đạt yêu cầu không phải giải pháp tối ưu. Với điều hòa Inverter, khi phòng đạt mức nhiệt cài đặt, máy có thể tự điều chỉnh năng suất lạnh để duy trì nhiệt độ, nhờ đó điện năng tiêu thụ giảm xuống. EVN khuyến nghị nên đặt nhiệt độ khoảng 26-27 độ C, hạn chế thất thoát nhiệt và giảm các nguồn phát nhiệt trong phòng.
Khuyến cáo được EVN đăng ngày 29/5/2026 cũng nhấn mạnh cần hạn chế bật/tắt điều hòa liên tục vì thiết bị sẽ tiêu tốn nhiều điện hơn khi khởi động lại. Khi khởi động lại liên tục, máy sẽ phải chạy công suất cao để đạt tới nhiệt độ người dùng cài đặt, vì vậy không những không tiết kiệm mà còn vô tình lãng phí nhiều điện hơn.
Ảnh minh họa
Điều gì xảy ra khi vừa tắt đã bật lại?
Khi phòng đang nóng, điều hòa phải đưa nhiệt từ bên trong ra ngoài để kéo nhiệt độ xuống mức cài đặt. Nếu vừa thấy mát đã tắt máy, nhiệt từ bên ngoài, tường, cửa kính và các thiết bị trong phòng sẽ tiếp tục làm nhiệt độ tăng. Khi bật trở lại, máy lại phải thực hiện quá trình làm lạnh từ đầu.
Daikin Global giải thích máy nén chịu tải tăng khi điều hòa khởi động. Trong một thử nghiệm của hãng, vào ban ngày, để điều hòa tiếp tục hoạt động trong khoảng 30 phút cho kết quả tiết kiệm năng lượng hơn so với tắt rồi bật lại. Tuy nhiên, đây chỉ là kết quả trong điều kiện thử nghiệm cụ thể, không nên xem là quy tắc áp dụng cho mọi căn phòng.
Với điều hòa Inverter, thay vì điều chỉnh nhiệt độ bằng cách bật và tắt động cơ như máy không Inverter, thiết bị thay đổi tốc độ động cơ theo nhu cầu làm lạnh. Khi phòng gần đạt mức nhiệt cài đặt, máy có thể hạ công suất để duy trì trạng thái ổn định.
Trong ngày nắng nóng, việc đặt nhiệt độ quá thấp càng khiến điều hòa phải làm việc nặng. EVN ngày 2/6/2026 dẫn kết quả thí nghiệm của TS Huỳnh Văn Vạn, Khoa Điện - Điện tử, Trường Đại học Tôn Đức Thắng cho thấy khi chênh lệch giữa nhiệt độ môi trường và trong phòng khoảng 10 độ C, điện năng tiêu thụ của máy tăng khoảng 1,3 lần. EVN cũng lưu ý phòng hấp nhiệt mạnh, cửa không kín, dàn nóng bị nắng chiếu hoặc máy lâu ngày không vệ sinh đều có thể làm lượng điện tiêu thụ tăng.
Ảnh minh họa
Muốn tiết kiệm điện ngày nắng nóng, người dùng nên làm gì?
Theo EVNHANOI, người dân nên duy trì mức nhiệt từ 26 độ C trở lên và kết hợp quạt để tăng lưu thông không khí. Gia đình cũng nên đóng kín cửa khi bật điều hòa, kéo rèm hoặc hạn chế ánh nắng trực tiếp chiếu vào phòng.
Dàn nóng cần đặt ở nơi thông thoáng, có khả năng tản nhiệt tốt; điều hòa cũng cần được vệ sinh định kỳ. EVN dẫn chuyên gia cho biết bụi bẩn ở dàn nóng làm giảm khả năng thải nhiệt, khiến hệ thống phải làm việc nặng hơn để đạt cùng mức làm mát.
Với gia đình dùng điều hòa Inverter, thay vì “canh” đủ lạnh để tắt rồi nóng lại bật, nên để thiết bị tự điều chỉnh công suất trong thời gian vẫn sử dụng căn phòng. Việc tăng nhiệt độ cài đặt hợp lý và kết hợp quạt hiệu quả hơn cách đặt 18-20 độ C với mong muốn làm lạnh thật nhanh. EVN cho biết việc cài nhiệt độ quá thấp trong khi ngoài trời rất nóng khiến điều hòa phải duy trì mức chênh lệch nhiệt lớn và có thể vận hành liên tục trong thời gian dài.
Ảnh minh họa
Dù vậy, “không bật - tắt liên tục” không có nghĩa là nên để điều hòa chạy cả ngày. EVN vẫn khuyến nghị tắt điều hòa khi không cần thiết. Nếu không còn sử dụng căn phòng hoặc rời đi trong thời gian dài, tắt máy vẫn là lựa chọn hợp lý. Điều nên tránh là cứ một lúc lại tắt rồi bật lại trong khi nhu cầu làm mát vẫn còn.
