Đó là định hướng người đi bộ, hạn chế phương tiện và quan trọng hơn là bảo vệ thảm cỏ khỏi bị giẫm đạp, nén chặt đất.
Không chỉ để "đánh dấu" bãi cỏ
Đi dạo trong công viên, không khó để chúng ta bắt gặp những cột thấp bằng gỗ, kim loại hoặc bê tông được đặt dọc mép bãi cỏ. Chúng thường không cao, không có biển báo, thậm chí có thiết kế khá đơn giản nên dễ khiến nhiều người nghĩ rằng đây chỉ là một phần của cảnh quan.
Nhưng sự tồn tại của chúng thường có lý do.
Trong thiết kế cảnh quan, những cột thấp này thường được gọi là bollard hoặc một dạng rào chắn thấp. Chúng có thể được sử dụng để kiểm soát việc tiếp cận một khu vực mà không cần dựng hàng rào cao.
Hàng cọc thấp tạo ranh giới giữa lối đi và thảm cỏ. Nguồn ảnh Getty/iStock.
Trường hợp của Đại học California, Davis tại Mỹ là một ví dụ đáng chú ý. Trong tiêu chuẩn thiết kế cảnh quan, trường này khuyến nghị sử dụng các giải pháp như cụm cây, tường cảnh quan, bollard và hàng rào để đưa người đi bộ và phương tiện ra khỏi khu vực trồng cây, qua đó hạn chế hư hại do nén đất, xói mòn, hệ thống tưới bị hỏng và cây cối bị giẫm đạp.
Nói cách khác, chiếc cột thấp có thể đang âm thầm nói với người đi đường rằng: "Đây là khu vực không nên đi vào."
Bởi chỉ vài bước chân cũng có thể làm đất bị nén
Lý do này đặc biệt quan trọng với những bãi cỏ rộng.
Theo Utah State University Extension (Mỹ), việc đi bộ hoặc phương tiện thường xuyên đi qua cùng một khu vực có thể làm đất bị nén. Khi đó, các khoảng trống trong đất dành cho không khí và nước bị thu hẹp, khiến nước khó thấm xuống và rễ cây khó phát triển. Những vùng cỏ thưa hoặc các lối mòn trơ đất trong bãi cỏ cũng là một dấu hiệu phổ biến của tình trạng đất bị nén.
Pennsylvania State University cũng chỉ ra rằng đất trồng cỏ bị nén có thể do lưu lượng người đi bộ quá mức, chẳng hạn khi mọi người thường xuyên đi lại ngoài lối dành cho họ. Đất bị nén không nhất thiết khiến cỏ chết ngay lập tức, nhưng làm hạn chế sự phát triển và khiến cây yếu hơn.
Đó là lý do một bãi cỏ tưởng như chỉ cần "trồng cỏ rồi để đó" thực tế lại cần được bảo vệ khỏi việc đi lại quá nhiều.
Những chiếc cột giúp con người đi đúng chỗ
Một giải pháp tốt trong thiết kế công viên không nhất thiết phải là dựng hàng rào kín.
Utah State University Extension cho biết một thiết kế cảnh quan tốt cần tính đến dòng lưu thông của con người. Những lối đi được bố trí thuận tiện có thể giúp giảm nhu cầu đi bộ hoặc lái xe qua bãi cỏ và khu vực trồng cây. Với những vùng cỏ chịu nhiều người qua lại, việc hạn chế giao thông hoặc thay đổi hướng di chuyển cũng có thể giúp giảm nén đất.
Vì vậy, hàng cột thấp quanh bãi cỏ có thể được xem như một cách "thiết kế hành vi": không cần biển cấm lớn, không cần hàng rào cao, chỉ cần tạo ra một ranh giới đủ rõ để mọi người tự nhiên đi theo lối đã được thiết kế.
Một nhiệm vụ khác: Ngăn xe xâm nhập
Không phải tất cả bollard trong công viên đều nhằm bảo vệ cỏ khỏi người đi bộ. Một số loại được thiết kế chủ yếu để ngăn ô tô, xe máy hoặc các phương tiện khác đi vào khu vực dành cho người đi bộ.
Trường Đại học North Texas quy định bollard là một giải pháp dùng để hạn chế chuyển động của phương tiện trong khi vẫn cho phép người đi bộ lưu thông. Các loại bollard cố định hoặc tháo lắp được sử dụng tùy nhu cầu tiếp cận của phương tiện bảo trì.
Một số cơ quan quản lý công viên cũng áp dụng nguyên tắc tương tự. National Park Service từng đưa bollard vào phương án cải tạo lối vào công viên nhằm tạo điều kiện an toàn hơn cho cả người đi bộ và phương tiện.
Không phải cứ đặt cột là tốt
Tuy nhiên, bollard không phải giải pháp có thể đặt tùy tiện.
Bollard có thể ngăn phương tiện đi vào đường dành cho người đi bộ, nhưng nếu bố trí không hợp lý, chúng lại có thể trở thành vật cản đối với người sử dụng xe lăn, xe đẩy hoặc người đi bộ. Trong một số trường hợp, việc đặt bollard trên lối đi thậm chí có thể khiến phương tiện chuyển sang chạy trên bãi cỏ và gây thêm hư hại.
Một hướng dẫn của Bộ Giao thông Anh cũng đề cập đến tác động của bollard đối với việc di chuyển của người đi bộ và yêu cầu việc bố trí phải được tính toán phù hợp.
Do đó, hình dáng, chiều cao, khoảng cách và vị trí của những chiếc cột này đều có thể là kết quả của tính toán về giao thông, an toàn và cảnh quan chứ không đơn thuần là lựa chọn thẩm mỹ.
Vì thế, những "chiếc cột" thấp thấp quanh bãi cỏ thực chất có thể đang làm một công việc rất thiết thực: Bảo vệ màu xanh của công viên bằng cách âm thầm điều chỉnh cách con người sử dụng không gian.
