Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) 2024, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, đã và đang thu hút sự quan tâm mạnh mẽ của người dân Việt Nam bởi những sửa đổi, bổ sung mang tính đột phá, trực tiếp ảnh hưởng đến quyền lợi an sinh xã hội của hàng triệu người lao động và người cao tuổi.
Với mục tiêu đảm bảo công bằng, bền vững và nhân văn, các quy định mới, đặc biệt liên quan đến chế độ hưu trí và trợ cấp xã hội, không chỉ mở rộng cơ hội tiếp cận lương hưu mà còn tăng cường hỗ trợ cho những người không có lương hưu, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.
Như trường hợp của anh T.X.T. (Nghệ An) có mẹ là bà V.T.Đ. (69 tuổi). Hiện tại bà Đ. không có lương hưu do trước đây làm nông nghiệp, buôn bán tự do, không đóng BHXH. Bà Đ. hiện đang sống cùng gia đình anh nhưng gia đình anh cũng khó khăn tài chính, mẹ anh hiện tại cũng không thể làm việc nặng nhọc do tuổi đã cao, dẫn đến thu nhập cũng không ổn định.
Gần đây anh T. được biết, từ 1/7, người từ 70 tuổi không có lương hưu sẽ được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng. Anh T. thắc mắc liệu mẹ mình có được hưởng khoản trợ cấp này không và cần đáp ứng những điều kiện nào?
Ảnh minh hoạ.
Điều kiện để người 70 tuổi được nhận trợ cấp hưu trí xã hội từ 1/7/2025
Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã bổ sung Chương III về trợ cấp hưu trí xã hội quy định một số điểm mới cho người nhận trợ cấp hưu trí từ ngày 1/7/2025.
Theo đó, trợ cấp hưu trí xã hội là loại hình bảo hiểm xã hội do ngân sách nhà nước bảo đảm cho người cao tuổi đủ điều kiện theo quy định. (Khoản 2 Điều 3 Luật Bảo hiểm xã hội 2024).
Theo Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định đối tượng và điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội như sau:
- Công dân Việt Nam được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội khi có đủ các điều kiện sau đây:
(1) Từ đủ 75 tuổi trở lên;
(2) Không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng, trừ trường hợp khác theo quy định của Chính phủ;
(3) Có văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
- Công dân Việt Nam từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo và đáp ứng đủ điều kiện quy định tại điểm (2) và điểm (3)thì được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
- Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội trên cơ sở đề nghị của Chính phủ phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng của ngân sách nhà nước từng thời kỳ.
Như vậy, từ 1/7/2025, công dân đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi đáp ứng các điều kiện sau đây thì được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội:
- Thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo;
- Không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng, trừ trường hợp khác theo quy định của Chính phủ;
- Có văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
Như vậy, với trường hợp như bà Đ. việc tham gia BHXH tự nguyện để đủ điều kiện lương hưu (tối thiểu 15 năm đóng) gần như không khả thi về mặt thời gian và tài chính. Do đó, bà Đ. phù hợp hơn với chính sách trợ cấp xã hội.
Tuy nhiên để được hưởng trợ cấp xã hội, bà Đ. cần đáp ứng điều kiện về tuổi tác cũng như những điều kiện khác đã nêu ở trên.
Mức hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 1/7/2025
Mức hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được quy định theo Điều 22 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 như sau:
- Mức trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng do Chính phủ quy định phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng của ngân sách nhà nước từng thời kỳ. Định kỳ 03 năm, Chính phủ thực hiện rà soát, xem xét việc điều chỉnh mức trợ cấp hưu trí xã hội.
Tùy theo điều kiện kinh tế - xã hội, khả năng cân đối ngân sách, huy động các nguồn lực xã hội, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định hỗ trợ thêm cho người hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
Như vậy, mức hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 1/7/2025 vẫn sẽ giữ nguyên như quy định tại Nghị định số 20/2021/NĐ-CP như sau:
Mức trợ cấp cho từng nhóm được tính theo hệ số, căn cứ vào mức chuẩn trợ giúp xã hội là 500.000 đồng/tháng (quy định tại Khoản 2 Điều 4 Nghị định số 20/2021/NĐ-CP, sửa đổi tại Khoản 1 Điều 1 Nghị định số 76/2024/NĐ-CP).
