Nguy cơ mắc Zona thần kinh cao ở người mắc bệnh nền như tiểu đường, tim mạch,...
Một số bệnh lý mạn tính đồng mắc là yếu tố làm tăng nguy cơ mắc Zona thần kinh. Theo nghiên cứu tại Hoa Kỳ trên 3.768.691 ca mắc bệnh, nguy cơ tương đối mắc Zona tăng ở một số bệnh lý mạn tính so với dân số chung (2). Cụ thể:
- Bệnh tim mạch làm tăng nguy cơ mắc zona ~34% (2)
- Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính làm tăng nguy cơ mắc zona ~ 41% (2)
- Bệnh hen suyễn làm tăng nguy cơ mắc zona ~24% (2)
- Bệnh viêm khớp tự miễn làm tăng nguy cơ mắc zona ~2.9 lần (3)
- Bệnh tiểu đường làm tăng nguy cơ mắc zona ~38% (4)
Một số bệnh nền nhất định có thể làm tăng nguy cơ mắc Zona thần kinh (1)
Người bệnh không chỉ đối diện với bệnh lý nền mà còn có thể phải đối mặt với cơn đau do Zona thần kinh (6). Không ít bệnh nhân đã mô tả những cơn đau do Zona thần kinh như đầu dây thần kinh bị lửa thiêu đốt, gai nhọn đâm qua da hay thậm chí đau như bỏng nước sôi (6)(**).
Biến chứng đau thần kinh sau Zona mới là điều thường khiến người bệnh mệt mỏi nhất và khó dứt điểm hoàn toàn - có thể kéo dài hàng tuần hàng tháng sau khi phát ban đã lành (5).
Vốn đang mắc bệnh xương khớp, đến năm 54 tuổi, cô Thuý Ngà không may mắc thêm Zona thần kinh. Cơn đau bất ngờ kéo đến như "đổ thêm dầu vào lửa", khiến cô gần như không còn sức lực để chống chọi với bệnh xương khớp lâu năm. Từ ăn uống, đi lại đến giấc ngủ – mọi sinh hoạt hằng ngày đều trở thành thử thách (**).
Cơn đau do Zona thần kinh có cảm giác như đầu dây thần kinh bị lửa thiêu đốt (6)(**)
“Tôi quen sống với bệnh xương khớp rồi, nhưng khi bị thêm Zona, cảm giác giống như chịu hai luồng đau khác nhau cùng lúc. Một bên âm ỉ kéo dài, một bên nhức nhối, như kim dài đâm vào da, đặc biệt là ban đêm – đau tới mức không thể ngủ, phải nhờ người thân xoa thức đêm chăm sóc từ những việc nhỏ nhất”(**), cô Ngà chia sẻ.
Khi bệnh nền đã là một thử thách lớn thì sự xuất hiện của Zona thần kinh khiến nỗi đau càng thêm chồng chất, ảnh hưởng cả thể chất lẫn tinh thần người bệnh. Hơn cả, Zona thần kinh còn có thể kéo theo những phiền toái về kinh tế (7).
Đừng chờ đến khi cơn đau ập đến. Nếu bạn hoặc người thân đã trên 50 tuổi, đặc biệt đang sống chung với bệnh nền thì càng nên cẩn trọng trước khi đối mặt với Zona thần kinh. Hãy chủ động hỏi ý kiến bác sĩ trong lần thăm khám định kỳ sắp tới để được tư vấn về giải pháp phòng ngừa phù hợp với tình trạng sức khỏe hiện tại. Sự chủ động hôm nay có thể giúp bạn giảm thiểu cơn đau do Zona – để tiếp tục tận hưởng những khoảnh khắc ý nghĩa bên người thân.
Tài liệu dành cho công chúng.
Nội dung tài liệu được Hội Y Học Dự Phòng Việt Nam và Công ty TNHH Dược Phẩm GSK Việt Nam phối hợp biên soạn.
Vui lòng tham khảo ý kiến cán bộ y tế để biết thêm thông tin.
Code: NP-VN-HZU-PRSR-250005; add; 03/2026.
Nguồn tham khảo:
(*) Dựa trên dữ liệu tại Hoa Kỳ & Châu Âu, có thể không đại diện cho dân số toàn cầu. Không phải ai có nguy cơ cũng sẽ mắc bệnh Zona thần kinh.
(**) Dựa trên mô tả thực tế của người bệnh Zona. Triệu chứng và trải nghiệm với bệnh Zona có thể khác nhau giữa các cá thể.
(1) Prevention of shingles;Van Kinh N;2024;1-144 (v1.0)
(2) Marra F, et al. Open Forum Infec Dis. 2020;7(1):ofaa005
(3) Furer V, et al. RMD Open 2019;5:e001041.
(4) Huang CT;The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism;2022;107;586–597 (v1.0)
(5) Harpaz R, et al. MMWR Recomm Rep. 2008 June;57(RR-5):1-30
(6) Yawn B;Neurology;2013;81;1-209 (v1.0)
(7) Mu~noz-Quiles C;HUMAN VACCINES & IMMUNOTHERAPEUTICS;2017;13;2606-2611 (v1.0)
