Thủ phạm gây rối loạn chức năng gan

Rối loạn chức năng gan là tình trạng gan không thể thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ thiết yếu như chuyển hóa dinh dưỡng, tổng hợp protein, thải độc tố và sản xuất dịch mật hỗ trợ tiêu hóa.

ThS.BS.CKI Đoàn Hoàng Long, khoa Nội tiêu hóa, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết có nhiều yếu tố dẫn đến rối loạn chức năng gan gồm chế độ dinh dưỡng, thói quen sinh hoạt, bệnh lý nền, tuổi tác... Xác định chính xác nguyên nhân giúp bác sĩ đưa ra hướng điều trị phù hợp, tăng hiệu quả.

Dưới đây là một số nguyên nhân có thể dẫn đến rối loạn chức năng gan.

Nhiễm khuẩn, viêm nhiễm

Nhiễm virus viêm gan là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương gan. Các virus viêm gan A, B, C, D và E sau khi xâm nhập vào cơ thể sẽ tấn công tế bào gan, gây viêm, hoại tử, suy giảm chức năng gan. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, viêm gan do virus có thể tiến triển thành viêm gan mạn tính, xơ gan, ung thư gan.

Ngoài virus, một số vi khuẩn và ký sinh trùng như amip, sán lá gan có thể gây viêm gan, áp xe gan, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cấu trúc và chức năng của cơ quan này.

Chế độ dinh dưỡng thiếu khoa học

Ăn nhiều chất béo bão hòa, đường tinh luyện, thực phẩm chiên rán, đồ ăn nhanh và rượu bia khiến gan làm hoạt động quá tải để chuyển hóa và đào thải độc tố. Lâu dần, mỡ tích tụ gây gan nhiễm mỡ, viêm và rối loạn chức năng gan. Bữa ăn ít rau xanh, trái cây hoặc thiếu các vi chất cần thiết như vitamin nhóm B, vitamin E, kẽm, selen, làm suy giảm khả năng chống oxy hóa và giải độc của gan.

Lối sống không lành mạnh

Cồn trong rượu bia được chuyển hóa chủ yếu tại gan, tạo ra acetaldehyde - một chất độc có thể phá hủy tế bào gan, thúc đẩy viêm gan do rượu, xơ gan. Hút thuốc lá làm giảm lượng oxy trong máu, buộc gan phải tăng cường hoạt động để xử lý độc tố. Bên cạnh đó, căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ thường xuyên làm rối loạn chuyển hóa, cản trở quá trình tái tạo tế bào gan.

Dùng thuốc không theo chỉ định

Uống thuốc không theo chỉ định của bác sĩ, nhất là nhóm thuốc giảm đau, hạ sốt chứa paracetamol, kháng sinh, có thể thúc đẩy sản sinh độc chất trong quá trình chuyển hóa, làm hại tế bào gan. Tự ý sử dụng thực phẩm chức năng, thuốc Đông y hoặc thuốc không rõ nguồn gốc khi chưa tham khảo ý kiến bác sĩ cũng có thể gây tổn thương gan nặng.

Tuổi tác và bệnh lý nền

Khả năng tái tạo của tế bào gan cũng như lưu lượng máu qua gan giảm theo độ tuổi, làm khả năng chuyển hóa và đào thải độc tố kém. Người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh mạn tính, phải dùng thuốc kéo dài, khiến gan chịu áp lực lớn hơn, dễ bị rối loạn chức năng. Các bệnh lý như đái tháo đường, béo phì, rối loạn mỡ máu, bệnh tuyến giáp, sỏi mật hay bệnh tim mạch đều có thể ảnh hưởng đến gan.

Rối loạn chức năng gan thường diễn tiến âm thầm, ít triệu chứng ở giai đoạn sớm. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài, chán ăn, buồn nôn, vàng da, vàng mắt, đau tức hạ sườn phải, bụng chướng, phù, nước tiểu sẫm màu hoặc phân bạc màu.

Theo bác sĩ Long, rối loạn chức năng gan không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến viêm gan mạn, xơ gan, ung thư cùng nhiều biến chứng nguy hiểm như rối loạn đông máu, cổ trướng, bệnh não gan. Mỗi người nên khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm để kịp thời phát hiện bất thường, ngăn bệnh biến chứng.