Bác sĩ Lâm Vĩ Quần, chuyên khoa hô hấp tại Đài Loan (Trung Quốc), cho biết nhiều người rất cảnh giác với khói dầu khi nấu ăn, nhưng lại hoàn toàn chủ quan với hơi nước bốc lên khi đun sôi.
Không ít người cho rằng dùng bếp từ để luộc rau hoặc nấu canh, không có lửa và không có khói đen thì sẽ không gây hại cho phổi. Tuy nhiên theo bác sĩ, chỉ cần có quá trình gia nhiệt và đun sôi, trong không khí sẽ sinh ra rất nhiều khí dung (Aerosol - các hạt rắn hoặc giọt chất lỏng lơ lửng trong không khí).
Những “làn khói trắng” nhìn thấy khi nấu ăn thực chất không chỉ là hơi nước, mà là các giọt nước cực nhỏ lơ lửng trong không khí. Các hạt này nhỏ hơn cả bụi mịn PM2.5, vì vậy chúng không dễ bị lông mũi chặn lại mà có thể đi sâu vào phế nang trong phổi.
Theo bác sĩ Lâm, khí dung là các hạt rắn hoặc giọt chất lỏng lơ lửng trong môi trường khí. Khi nước sôi, các giọt nước siêu nhỏ có thể cuốn theo bụi mịn, vi khuẩn trong không khí nhà bếp, thậm chí cả các hạt hóa học bám trên bề mặt nồi chảo.
Ngay cả khi chỉ luộc thực phẩm, các hợp chất hữu cơ trong thực phẩm vẫn có thể phân hủy ở nhiệt độ cao. Nếu sử dụng chảo chống dính, quá trình đun nóng cũng có thể giải phóng một lượng nhỏ PFAS thông qua khí dung.
Ngoài ra, bếp từ có tốc độ gia nhiệt rất nhanh, dễ tạo ra các điểm nhiệt độ cao cục bộ. Điều này có thể khiến cặn bám trên nồi hoặc dư lượng chất tẩy rửa bay hơi vào không khí. Phổi lại có phản ứng tích lũy với các chất kích thích hóa học, vì vậy việc tiếp xúc lâu dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe.
3 cách tự bảo vệ khi nấu ăn
Để giảm nguy cơ hít phải các chất có hại trong bếp, bác sĩ Lâm Vĩ Quần khuyến nghị một số biện pháp đơn giản.
Thứ nhất, luôn bật máy hút mùi khi nấu ăn, dù là xào, chiên hay chỉ luộc nước.
Thứ hai, mở cửa sổ ở vị trí xa bếp để tạo luồng lưu thông không khí, đồng thời đóng cửa dẫn ra phòng khách để tránh khí dung lan sang khu vực sinh hoạt của các thành viên trong gia đình.
Thứ ba, sau khi tắt bếp vẫn nên để máy hút mùi chạy thêm khoảng 5 phút. Điều này giúp không khí trong bếp được thay mới hoàn toàn từ 3 đến 5 lần, loại bỏ các hạt khí dung còn bám ở trần nhà hoặc góc phòng.
Ngoài ra, vệ sinh lưới lọc của máy hút mùi định kỳ cũng rất quan trọng. Nếu lưới bị bám dầu và tắc nghẽn, hiệu quả hút khói sẽ giảm đáng kể, khiến các chất ô nhiễm dễ tích tụ trong nhà.
Nguồn và ảnh: TOPick
