Thay van tim cho người phụ nữ hai lần đột quỵ

Bà Phượng từng phẫu thuật sửa van hai lá cách đây 30 năm, có rung nhĩ, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu. Ba năm gần đây, bà hai lần bị tai biến mạch máu não, để lại di chứng yếu nhẹ và run tứ chi. Kết quả kiểm tra cho thấy van hai lá cũ đã tái hẹp khít, vôi hóa.

ThS.BS Phạm Đỗ Anh Thư, Trưởng đơn vị Bệnh van tim, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, đánh giá đây là trường hợp suy tim do bệnh lý van tim. Van hai lá bị tái hẹp sau 30 năm khiến nhĩ trái giãn lớn, rung nhĩ và suy tim tiến triển.

Êkíp xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa, kiểm soát suy tim, phẫu thuật thay van hai lá cơ học, đồng thời điều chỉnh thuốc kháng vitamin K sau mổ phù hợp.

Theo bác sĩ Thư, thách thức lớn là phẫu thuật lại trên nền sẹo mổ cũ và kiểm soát nguy cơ đột quỵ trong và sau mổ. Sau khi hội chẩn nội - ngoại khoa, người bệnh được tư vấn thay van cơ học có độ bền cao, hạn chế tối đa nguy cơ phải phẫu thuật lại, phù hợp với bệnh nhân có tiền sử đột quỵ. Sau mổ, bà giảm khó thở, nhịp tim ổn, dần hồi phục, được xuất viện.

Tái khám sau mổ, sức khỏe bà Phượng cải thiện, có thể tự vận động, thở bình thường. Bác sĩ Thư cho hay người bệnh cần 3-6 tháng phục hồi chức năng tim, tuân thủ dùng thuốc và tập vật lý trị liệu để ổn định sức khỏe sau thay van cơ học.

Bệnh nhân có tiền sử hai lần đột quỵ, nếu thay van cơ học phải dùng thuốc chống đông lâu dài, làm tăng nguy cơ xuất huyết. Trong giai đoạn đầu, bác sĩ điều chỉnh liều thuốc kháng vitamin K dựa trên các chỉ số đông máu nhằm cân bằng giữa nguy cơ hình thành huyết khối và nguy cơ chảy máu do chỉ số INR (đánh giá thời gian đông máu) tăng cao.

Song song đó, bác sĩ theo dõi nhịp tim, huyết áp và chức năng van qua siêu âm định kỳ, phối hợp phục hồi chức năng cho bà Phượng với các bài tập vận động nhẹ, tăng dần theo thể trạng.

Bệnh van tim là một trong những nhóm bệnh tim mạch thường gặp, nhất là ở người cao tuổi. Trong đó, hẹp van động mạch chủ hoặc van hai lá tiến triển có thể gây khó thở, giảm khả năng gắng sức và dẫn đến suy tim, rối loạn nhịp nếu không được điều trị kịp thời.

Theo bác sĩ Thư, phẫu thuật sửa hoặc thay van tim được chỉ định khi van tổn thương nặng, buồng tim giãn hoặc chức năng tim bắt đầu giảm. Can thiệp giúp xử lý nguyên nhân bệnh tận gốc, cải thiện triệu chứng, đồng thời giảm nguy cơ rối loạn nhịp, đột quỵ, suy tim, nhờ đó kéo dài tuổi thọ cho người bệnh.

Trong các van tim, van hai lá và van động mạch chủ được chỉ định phẫu thuật phổ biến. Hiện có ba loại van được sử dụng để thay thế van tim bị tổn thương gồm van cơ học, van sinh học và van tự thân. Tùy theo tuổi, mức độ tổn thương van tim, chức năng tim, bệnh lý đi kèm và khả năng theo dõi điều trị sau mổ, bác sĩ cân nhắc lựa chọn loại van phù hợp cho từng trường hợp.

Với bệnh nhân từng phẫu thuật sửa van, nguy cơ tái hẹp hoặc thoái hóa theo thời gian vẫn xảy ra. Do đó sau phẫu thuật van tim, bệnh nhân cần tái khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ để theo dõi hoạt động của van, phát hiện sớm các biến chứng và can thiệp kịp thời.