Động thái được Bộ Y tế đưa ra sau khi Bộ Công an cảnh báo về xu hướng tội phạm ma túy sử dụng fentanyl để tăng độ "phê" trong các loại ma túy tổng hợp. Cuối năm 2025, một vụ án liên quan fentanyl đã bị công an triệt phá tại Hà Nội.
Trước tình hình này, các cơ sở y tế phải siết chặt kê đơn, cấp phát và tiêu hủy thuốc chứa fentanyl; bắt buộc thu hồi 100% vỏ ống thuốc sau sử dụng để tránh thất thoát ra ngoài thị trường bất hợp pháp. Các doanh nghiệp dược, nhà thuốc và cơ sở kinh doanh được yêu cầu không bán thuốc sai đối tượng.
Fentanyl là thuốc giảm đau gây nghiện cực mạnh, thường dùng trong gây mê và điều trị đau nặng. Hoạt chất này mạnh hơn morphine hàng chục lần nên chỉ cần một lượng rất nhỏ bị lạm dụng cũng có thể gây suy hô hấp, tử vong.
Ảnh minh họa: Bodhiaddiction
Giống các opioid khác như morphin hay heroin, Fentanyl tạo cảm giác hưng phấn, thư giãn và giảm đau, nhưng kèm theo các tác dụng phụ nguy hiểm như lú lẫn, buồn ngủ, đặc biệt là suy hô hấp. Khi quá liều, người dùng có thể nhanh chóng rơi vào hôn mê, da lạnh và ẩm, cơ thể tím tái rồi tử vong do ngừng thở.
Các chuyên gia y tế cảnh báo về "bộ ba triệu chứng" điển hình của ngộ độc opioid là hôn mê, đồng tử co nhỏ như đầu đinh ghim và suy hô hấp.
Tại nhiều nước, fentanyl đã trở thành "ma túy tử thần" do thường bị pha vào heroin hoặc ma túy tổng hợp để tăng hiệu lực. Chất này là nguyên nhân gây ra hơn 52.000 cái chết tại Mỹ trong một năm qua và trở thành loại ma túy chết chóc nhất nước này. Giới chức cảnh báo nguy cơ đang có dấu hiệu lan sang khu vực Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ban hành Sắc lệnh xem Fentanyl là "vũ khí hủy diệt hàng loạt", mối đe dọa an ninh quốc gia cấp bách. Người dùng nhiều khi không biết mình đã sử dụng fentanyl, dẫn đến sốc thuốc và tử vong hàng loạt.
Việc Bộ Y tế siết quản lý fentanyl cho thấy áp lực ngày càng lớn từ nguy cơ ma túy tổng hợp thế hệ mới xâm nhập vào hệ thống y tế và thị trường dược phẩm trong nước. Các chuyên gia cảnh báo nếu không kiểm soát chặt từ khâu nhập khẩu, phân phối đến sử dụng tại bệnh viện, fentanyl có thể trở thành nguồn phát sinh tội phạm và các ca ngộ độc nguy hiểm trong cộng đồng.
