Sai lầm dinh dưỡng khiến trẻ chậm phát triển

Lứa tuổi học sinh (6-17 tuổi) là giai đoạn "vàng" phát triển mạnh về thể chất, trí não, tâm sinh lý. ThS.BS Nguyễn Anh Duy Tùng, Chuyên khoa Dinh dưỡng - Tiết chế, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết áp lực học tập cùng thói quen sử dụng thức ăn nhanh, thực phẩm tiện lợi khiến trẻ dễ hình thành những thói quen ăn uống thiếu khoa học. Điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thể lực, khả năng học tập của trẻ. Dưới đây là những sai lầm dinh dưỡng thường gặp.

Bỏ bữa sáng hoặc ăn qua loa

Bữa sáng cung cấp năng lượng sau một đêm dài nhịn ăn, đồng thời bổ sung nguồn glucose quan trọng cho não bộ. Đây cũng là thời điểm cơ thể hấp thụ dinh dưỡng hiệu quả, hỗ trợ trẻ học tập, vui chơi cả ngày dài.

Nhịn ăn sáng hoặc ăn qua loa ảnh hưởng đến khả năng tập trung, ghi nhớ, trẻ cảm thấy mệt mỏi nên sẽ ăn nhiều vào cuối ngày. Về lâu dài, tình trạng có thể làm suy giảm chức năng chuyển hóa, nguy cơ thừa cân, béo phì.

Trong giai đoạn cơ thể tăng trưởng nhanh, trẻ cần duy trì đủ ba bữa chính trong ngày (sáng - trưa - tối), có thể ăn thêm 2-3 bữa phụ nếu hoạt động nhiều. Bé nên ăn chậm, nhai kỹ để tránh nhanh no, biếng ăn, hấp thu kém và rối loạn tiêu hóa.

Ăn quá nhiều thực phẩm siêu chế biến, đồ ăn nhanh

Trẻ dùng các món ăn vặt chiên rán, bánh kẹo, nước ngọt có gas... không tốt cho sự phát triển. Những thực phẩm này giàu calo, nhiều dầu mỡ, gia vị nhưng thiếu hụt vitamin, khoáng chất cần thiết để phát triển cơ bắp, nuôi dưỡng xương chắc khỏe.

Hệ quả là trẻ chậm tăng trưởng, thừa cân, béo phì, tăng nguy cơ kháng insulin, dẫn đến đái tháo đường, tình trạng viêm mạn tính, có nguy cơ mắc bệnh lý tim mạch sau này. Ngoài ra, trẻ ăn nhiều đồ ngọt còn dễ bị sâu răng.

Khẩu phần ăn thiếu rau củ quả

Rau củ quả cung cấp nhiều chất xơ, vitamin cùng khoáng chất cần thiết cho hệ vi sinh đường ruột. Trẻ ăn nhiều thịt, cá, tinh bột nhưng thiếu hụt rau củ quả trong thời gian dài có thể dẫn đến táo bón, rối loạn tiêu hóa, góp phần gây rối loạn lipid máu. Trẻ cũng dễ cảm thấy mệt mỏi, giảm khả năng tập trung, ảnh hưởng đến học tập, sinh hoạt.

Uống không đủ nước

Trẻ trong độ tuổi dậy cần uống đủ 1,5-2 lít nước để hỗ trợ hoạt động trao đổi chất. Thiếu nước làm cơ thể mệt mỏi, suy giảm chức năng não bộ, ảnh hưởng quá trình chuyển hóa thức ăn, tăng nguy cơ sỏi thận.

Phụ huynh nên cho trẻ uống nước canh, nước luộc rau, nước ép hoa quả nguyên chất hoặc nước đun sôi để nguội. Hạn chế nước ngọt, trà sữa, nước tăng lực, cà phê... Hàm lượng đường hóa học, chất phụ gia, đặc biệt là caffeine sẽ gây tổn hại hệ thần kinh, làm rối loạn giấc ngủ, tăng nhịp tim và tiềm ẩn bệnh lý liên quan đến gan, thận. Trẻ thường xuyên tiêu thụ đồ uống này có thể chậm phát triển, dễ tăng cân mất kiểm soát, béo phì.

Theo bác sĩ Duy Tùng, bên cạnh xây dựng khẩu phần cân đối, phụ huynh nên đưa con đi khám dinh dưỡng định kỳ. Phương pháp phân tích thành phần cơ thể bằng máy InBody 770 và xét nghiệm vi chất bằng công nghệ sắc ký lỏng hiệu năng cao (UPLC) giúp đánh giá tình trạng thừa hoặc thiếu dưỡng chất. Từ đó, bác sĩ xây dựng thực đơn ăn uống phù hợp độ tuổi, tư vấn vận động khoa học giúp trẻ phát triển chiều cao, thể chất tối ưu.