Theo PGS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Việt Nam hiện chưa có thống kê cấp quốc gia về tỷ lệ đột quỵ ở người dưới 45 tuổi. Tuy nhiên, báo cáo từ nhiều trung tâm y khoa lớn cho thấy số ca mắc đang có xu hướng gia tăng rõ rệt.
"Một người trẻ đang trong độ tuổi lao động nhưng phải nằm một chỗ vì đột quỵ không chỉ ảnh hưởng đến bản thân mà còn tạo gánh nặng rất lớn cho gia đình và xã hội", PGS Hiếu chia sẻ.
PGS Hiếu cho rằng, dù các hội chuyên ngành đã liên tục đưa ra khuyến cáo, việc phòng ngừa cũng như giảm nguy cơ tái phát đột quỵ vẫn là vấn đề cấp thiết.
Hằng ngày tiếp nhận nhiều bệnh nhân đột quỵ đến khám với cả tập hồ sơ dày nhưng PGS Hiếu nhận thấy không ít trường hợp vẫn thiếu những thăm dò cơ bản. Chẳng hạn, bệnh nhân tăng huyết áp nhưng chưa được soi đáy mắt, xét nghiệm protein niệu hoặc đeo Holter huyết áp 24 giờ. Tương tự, nhiều trường hợp nhồi máu não chưa được theo dõi Holter điện tim 24 giờ để phát hiện rung nhĩ kịch phát.
Đặc biệt, một nguyên nhân thường bị bỏ sót ở người trẻ là tình trạng còn tồn tại lỗ bầu dục (PFO). Trong giai đoạn bào thai, giữa hai buồng tim trái và phải tồn tại một lỗ thông sinh lý vì phổi chưa hoạt động. Sau khi trẻ chào đời, lỗ này thường tự đóng. Tuy nhiên, ở một số người, lỗ bầu dục vẫn tồn tại.
"Khi xuất hiện cục máu đông ở hệ tĩnh mạch, cục máu có thể đi qua lỗ bầu dục sang buồng tim trái rồi theo dòng máu lên não, gây đột quỵ. Vì vậy, với những bệnh nhân từng bị đột quỵ và được xác định có lỗ bầu dục lớn qua siêu âm tim cùng các nghiệm pháp chuyên sâu, việc bít lỗ thông là chỉ định điều trị cần thiết", PGS Hiếu nói.
Tuy nhiên, theo PGS Hiếu, không ít bác sĩ chuyên khoa thần kinh, thậm chí cả tim mạch, chưa chú trọng tầm soát PFO để loại trừ nguy cơ nhồi máu não do tắc mạch nghịch thường. Ông dẫn chứng, sau ca bít lỗ bầu dục đầu tiên tại Việt Nam nhiều năm trước, số bệnh nhân được chuyển đến điều trị rất ít, trong khi ở các nước phát triển, kỹ thuật này được thực hiện khá phổ biến.
PGS Hiếu cũng chia sẻ trường hợp của một nữ bệnh nhân trẻ người Việt Nam đang sinh sống tại New Zealand. Sau khi bị đột quỵ nhưng chưa để lại di chứng, cô được các bác sĩ tại bệnh viện ở Wellington tiến hành tìm nguyên nhân và phát hiện còn tồn tại lỗ bầu dục.
Tuy nhiên, chi phí can thiệp tại New Zealand lên tới khoảng 45.000 NZD (khoảng 700 triệu đồng), trong khi bệnh nhân chưa được bảo hiểm chi trả. Vì là người Việt Nam, chị được các bác sĩ khuyên trở về nước để điều trị.
Theo PGS Hiếu, ca can thiệp diễn ra thuận lợi trong khoảng 30 phút. Chỉ một ngày sau thủ thuật, bệnh nhân đã hồi phục tốt, chuẩn bị xuất viện để trở lại New Zealand tiếp tục công việc và cuộc sống.
