Sự kiện đánh dấu bước tiến chuyên môn khi bác sĩ Việt thành công làm chủ kỹ thuật ghép giác mạc hiện đại.
Thách thức của ghép giác mạc truyền thống bằng tay
Ghép giác mạc là phẫu thuật thay thế phần giác mạc bị tổn thương bằng mô hiến tặng, nhằm khôi phục độ trong suốt và chức năng quang học của mắt. Do giác mạc gồm nhiều lớp mô mỏng chuyên biệt, ca mổ đòi hỏi sự kiểm soát chặt chẽ trong từng thao tác vi phẫu để loại bỏ đúng mô bệnh, bảo tồn mô lành và hạn chế nguy cơ thải ghép. Vì vậy, đây được xem là một trong những phẫu thuật nhãn khoa có yêu cầu chuyên môn cao.
Từ yêu cầu nâng cao độ chính xác và giảm xâm lấn, ghép giác mạc được phát triển theo hướng ghép chọn lọc lớp, tức là chỉ thay thế phần mô tổn thương thay vì ghép toàn bộ giác mạc để bảo tồn tối đa mô lành.
Tuy nhiên, việc kiểm soát độ sâu và diện cắt trên nền mô giác mạc rất mỏng luôn là thách thức khi các thao tác chủ yếu được thực hiện thủ công và phụ thuộc vào cảm giác tay của phẫu thuật viên.

Ghép giác mạc bằng laser với độ chính xác cao (Ảnh: BVĐK Hồng Ngọc).
Vì vậy, việc ra đời kỹ thuật mới, ứng dụng laser để tạo diện cắt giác mạc là bước tiến quan trọng trong phẫu thuật ghép chọn lọc lớp. Laser cho phép kiểm soát chính xác độ sâu và hình dạng diện cắt ở mức vi mô, giúp tăng độ khớp giữa mô ghép và mô nhận, giảm sai số kỹ thuật và nâng cao độ ổn định mảnh ghép. Sự hỗ trợ này không chỉ góp phần chuẩn hóa quy trình mà còn cải thiện độ an toàn và chất lượng thị lực sau mổ.
Cuộc cách mạng vi phẫu: Ghép giác mạc bằng laser
Chiều ngày 12/2, BVĐK Hồng Ngọc tổ chức hội thảo quốc tế về triển khai ghép giác mạc chọn lọc lớp bằng laser trong thực hành điều trị.
Tâm điểm chương trình là các báo cáo chuyên sâu về ứng dụng công nghệ trong ghép giác mạc và điều trị giác mạc chóp - bệnh lý có xu hướng trẻ hóa và diễn tiến phức tạp, đồng thời cập nhật tiêu chuẩn chẩn đoán và chiến lược điều trị theo từng giai đoạn bệnh.
Sự kiện có sự tham dự của GS.TS.BS Kanlinnikov Yury - chuyên gia nhãn khoa hàng đầu từ Liên bang Nga. Tại hội thảo, ông chia sẻ rằng điều trị giác mạc chóp hiện nay yêu cầu phải can thiệp chính xác vào lớp mô bệnh, thay vì ghép toàn bộ giác mạc.
Theo ông, ưu điểm nổi bật của ghép chọn lọc lớp là chỉ thay thế một lớp mô mỏng, giúp giảm đáng kể nguy cơ thải ghép và các vấn đề không tương thích. Trong khi đó, ghép xuyên toàn bộ luôn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến độ trong suốt và cấu trúc giác mạc.

GS.TS.BS Kanlinnikov Yury phân tích về điều trị giác mạc chóp (Ảnh: BVĐK Hồng Ngọc).
Để hiện thực hóa hướng tiếp cận này, ứng dụng laser femtosecond là bước đột phá trong ghép giác mạc hiện đại.
Trong hội thảo, TS.BS Đinh Thị Hoàng Anh, Trưởng khoa Mắt Bệnh viện đa khoa (BVĐK) Hồng Ngọc, nhấn mạnh: “Vai trò của Laser femtosecond là nâng cấp các kỹ thuật ghép giác mạc chọn lọc lớp đòi hỏi độ chính xác ở mức micromet như DALK, DSAEK, DMEK và PDEK.
Máy LDV Z8 sử dụng laser năng lượng thấp, tần số phát xung cao để bóc tách mô theo thông số lập trình sẵn, hạn chế tối đa tác động cơ học và nâng cao độ chính xác phẫu thuật. Hệ thống OCT 3D tích hợp cho phép bác sĩ quan sát và đánh giá cấu trúc mắt ngay trong ca mổ, đặc biệt hữu ích với trường hợp giác mạc bất thường.
Nhờ đó, kỹ thuật vốn phụ thuộc nhiều vào cảm giác tay được chuẩn hóa thành quy trình được kiểm soát chặt chẽ và ổn định hơn”.

TS.BS Đinh Thị Hoàng Anh trình bày về ghép giác mạc bằng laser (Ảnh: BVĐK Hồng Ngọc).
Viện Hồng Ngọc làm chủ kỹ thuật ghép giác mạc chọn lọc lớp bằng laser
Hiện nay, Trung tâm Mắt Hồng Ngọc đã tiên phong triển khai ghép giác mạc bằng hệ thống laser femtosecond LDV Z8 cho nhiều bệnh nhân và ghi nhận kết quả rất tích cực. Công nghệ giúp kiểm soát chính xác diện cắt, bảo tồn tối đa mô lành và tăng độ ổn định mảnh ghép, qua đó cải thiện chức năng thị giác sau phẫu thuật.
Anh Đ.V.B (34 tuổi, Hưng Yên) mắc giác mạc chóp giai đoạn muộn trên nền giác mạc yếu và từng phẫu thuật khúc xạ, khiến nguy cơ rách mô và sai lệch mảnh ghép rất cao. Nhờ ghép giác mạc lớp trước bằng laser femtosecond, ca phẫu thuật diễn ra an toàn, mảnh ghép ổn định và thị lực cải thiện rõ rệt.

Việt Nam lần đầu ghép giác mạc bằng laser trên máy Femto Z8 (Ảnh: BVĐK Hồng Ngọc).
Là người trực tiếp phẫu thuật, BS Hoàng Anh cho biết: “Với những ca giác mạc chóp nặng từng phẫu thuật khúc xạ, yêu cầu về độ chính xác cao hơn rất nhiều. Máy Femto Z8 giúp chúng tôi tạo đường rãnh theo đúng thông số đã lên kế hoạch, phẫu thuật chính xác, an toàn và dễ dàng hơn so với phương pháp thủ công truyền thống, tối ưu khả năng hồi phục thị lực cho người bệnh”.

Bệnh nhân được ghép giác mạc bằng laser femtosecond (Ảnh: BVĐK Hồng Ngọc).
Những trao đổi chuyên môn tại hội thảo, sự ghi nhận từ các chuyên gia quốc tế cùng thành công trong các ca ghép phức tạp cho thấy năng lực làm chủ công nghệ ghép giác mạc hiện đại của Trung tâm Mắt Hồng Ngọc.
Sự kết hợp giữa kỹ thuật tiên tiến, kinh nghiệm lâm sàng và quy trình chăm sóc hậu phẫu bài bản đang góp phần nâng cao chất lượng điều trị và mở rộng cơ hội tiếp cận các giải pháp nhãn khoa hiện đại cho người bệnh tại Việt Nam.




