Nguyên nhân gây giảm thị lực ở trẻ sơ sinh

Các vấn đề về mắt và thị lực ở trẻ sơ sinh khá ít gặp vì khả năng nhìn của trẻ thường phát triển dần theo thời gian. Tuy nhiên, một số dấu hiệu như mắt đỏ kéo dài, chảy nước mắt nhiều, nhạy sáng hoặc mắt lệch về một bên có thể cảnh báo bất thường. Bên cạnh đó, trong hai tháng đầu, mắt trẻ có thể chưa phối hợp tốt nên đôi khi hơi lác, nhưng nếu tình trạng lệch mắt kéo dài cần được thăm khám. Một số nguyên nhân dưới đây có thể gây vấn đề thị lực ở trẻ sơ sinh.

Nguyên nhân bẩm sinh

Rối loạn phát triển hoặc di truyền: Mắt của trẻ có thể hình thành bất thường trong thai kỳ hoặc do yếu tố di truyền như viêm võng mạc sắc tố, bạch tạng hoặc đục thủy tinh thể.

Rượu bia: Uống nhiều rượu trong thai kỳ có thể gây hội chứng rượu bào thai, dẫn đến các vấn đề phát triển như mù lòa, suy giảm thị lực, sụp mí, rung giật nhãn cầu (mắt chuyển động bất thường) và thay đổi cấu trúc mí mắt.

Nhiễm trùng trong thai kỳ: Các bệnh nhiễm trùng như TORCH (toxoplasma, rubella, cytomegalovirus, herpes...) có thể gây viêm và bất thường ở mắt.

Thuốc và chất kích thích: Sử dụng một số loại thuốc, cocaine hay thuốc chống co giật trong thai kỳ có thể gây dị tật mắt ở trẻ. Nghiên cứu cho thấy trẻ từng tiếp xúc với các chất này trong bụng mẹ có nguy cơ cao hơn phải nhập viện vì các bệnh về mắt như lác hoặc rối loạn vận động nhãn cầu.

Nguyên nhân xuất hiện sau sinh

Trẻ cũng có thể mắc các bệnh về mắt sau khi sinh do nhiều nguyên nhân khác nhau.

Bệnh võng mạc ở trẻ sinh non (ROP) xảy ra ở trẻ sinh cực non do mạch máu võng mạc phát triển bất thường. Bệnh có thể tự khỏi hoặc cần phẫu thuật. Cân nặng thấp và tuổi thai nhỏ là yếu tố nguy cơ chính.

Viêm kết mạc sơ sinh là tình trạng viêm kết mạc xuất hiện trong 28 ngày đầu sau sinh, thường do vi khuẩn hoặc virus.

Nhược thị (mắt lười) xảy ra khi một hoặc cả hai mắt không phát triển thị lực bình thường từ sớm. Nguyên nhân có thể do trẻ mắc tật khúc xạ, đục thủy tinh thể hoặc sụp mí.

Lác mắt là tình trạng các cơ mắt không phối hợp với nhau, có thể do di truyền hoặc liên quan đến sinh non, u võng mạc, bại não hoặc tật nứt đốt sống.

Tổn thương do rung lắc ở trẻ nhỏ thường gọi là hội chứng rung lắc trẻ sơ sinh, có thể gây tổn thương não nghiêm trọng. Phần lớn trường hợp có xuất huyết võng mạc có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn.

Một số hoạt động đơn giản có thể hỗ trợ sự phát triển thị lực của trẻ trong những năm đầu đời. Ở giai đoạn 0-4 tháng tuổi, trẻ bắt đầu theo dõi các vật chuyển động và dần phối hợp tay - mắt, cha mẹ nên thường xuyên thay đổi vị trí nằm của trẻ trong nôi và đặt đồ chơi cách mắt trẻ khoảng 20-30 cm để kích thích khả năng quan sát.

Khi trẻ 5-8 tháng, phụ huynh cho trẻ chơi các đồ vật có thể cầm hoặc đá, dành thời gian cho trẻ chơi trên sàn và lựa chọn những món đồ chơi dễ cầm nắm để khuyến khích vận động. Khi trẻ 9-12 tháng, cha mẹ nên gọi tên đồ vật, hành động xung quanh, khuyến khích trẻ bò và di chuyển, đồng thời chơi các trò như trốn tìm để tăng khả năng quan sát. Ở giai đoạn 1-2 tuổi, trẻ có thể chơi lăn bóng để rèn luyện khả năng theo dõi bằng mắt, chơi với các khối xếp hình, cũng như nghe đọc sách hoặc kể chuyện để kích thích phát triển thị giác và nhận thức.

(Theo Medical News Today)