Trong một lần "lướt" mạng xã hội, ông N.V.T (61 tuổi, Hưng Yên) biết tới thông tin uống đinh lăng giúp an thần, ngủ ngon, bồi bổ sức khỏe. Chính vì thế, ông đã lấy lá đinh lăng phơi khô và đun nước uống thay nước lọc. Kết quả, sau 2 tháng uống nước lá đinh lăng, ông T gầy rộc đi do sụt 7–8kg, chán ăn, mệt mỏi và phải nhập viện cấp cứu.
Tại Bệnh viện Đa khoa Thái Bình, các bác sĩ tiến hành xét nghiệm loại trừ các bệnh chuyển hóa, gan và tiêu hóa nhưng không phát hiện bất thường. Chỉ khi khai thác kỹ lối sống, bác sĩ mới biết ông T đã uống nước lá đinh lăng mỗi ngày thay nước lọc. Ông T không ngờ việc uống nước lá đinh lăng sai cách có thể khiến ông phải nhập viện.
Lá đinh lăng (Ảnh minh họa).
Uống đinh lăng sai cách có thể gây độc
Theo BSCKII Huỳnh Tấn Vũ, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cây đinh lăng (tên khoa học Polyscias fruticosa) từ lâu đã được dân gian coi như “nhân sâm của người nghèo”. Không chỉ dùng làm rau ăn kèm gỏi cá, đinh lăng còn được khai thác làm vị thuốc bồi bổ sức khỏe, chữa nhiều chứng bệnh. Tuy nhiên, không vì thế mà có thể dùng đinh lăng một cách tùy tiện.
Thực tế, các nghiên cứu trên động vật cho thấy, khi dùng liều cao hoặc kéo dài, rễ và lá đinh lăng có thể gây tổn thương gan, tim, thận, gây tiêu chảy, mệt mỏi, sụt cân. Một số thí nghiệm còn ghi nhận tác dụng ức chế cơ tim và hạ huyết áp tạm thời.
Theo bác sĩ Vũ, lá đinh lăng nếu uống với liều cao và liên tục vẫn có thể gây ngộ độc. Trong các trường hợp quá liều, bệnh nhân có thể xuất hiện mệt mỏi, nôn mửa, rối loạn tiêu hóa, sút cân, suy kiệt.
Do vậy, người dân tuyệt đối không nên coi đinh lăng là nước uống thay thế hoàn toàn nước lọc hay thuốc điều trị bệnh mạn tính. Đặc biệt, bệnh nhân mắc bệnh gan, tim mạch, huyết áp, phụ nữ mang thai cần thận trọng, tránh tự ý sử dụng liều cao hoặc phối hợp nhiều loại thảo dược với nhau.
Tác dụng của đinh lăng
Trong Y học cổ truyền, đinh lăng được dùng trị ho, kiết lỵ, đau nhức xương khớp, suy nhược cơ thể, thậm chí phối hợp với các vị thuốc khác để chữa liệt dương, thiếu máu hay viêm gan. Tại một số nước, lá đinh lăng còn được dùng làm thuốc hạ sốt và sát trùng vết thương.
Một số ứng dụng an toàn của đinh lăng có thể kể đến như:
Chữa vết thương, sưng đau: Lá tươi giã nát, đắp ngoài vết thương.
Hỗ trợ đau lưng, nhức mỏi: Lấy 20–30g thân, cành đinh lăng sắc uống.
Tuy nhiên, tất cả chỉ nên dùng ngắn hạn, đúng liều lượng và tốt nhất là có sự tham khảo ý kiến thầy thuốc.
Theo khuyến cáo, liều thông thường dùng rễ đinh lăng phơi khô, sắc với lượng khoảng 0,5g – 1g/ngày. Với các bài thuốc dân gian, lá và rễ đinh lăng thường được phối hợp cùng nhiều vị thuốc khác và cần có sự chỉ định của thầy thuốc Đông y.
Trào lưu sử dụng thảo dược, đặc biệt là lá đinh lăng, đang được nhiều người truyền tai nhau trên mạng xã hội. Không ít người tin rằng cứ là cây thuốc nam thì an toàn, “uống càng nhiều càng tốt”. Thực tế, việc tự ý sử dụng mà không có hướng dẫn y khoa đã gây ra những hậu quả đáng tiếc như trường hợp của ông T.
Các bác sĩ khuyến cáo, người bệnh không nên bỏ qua phác đồ điều trị chính thống. Thảo dược chỉ nên được xem là phương pháp hỗ trợ và cần được dùng đúng cách, đúng liều. Sự “thần thánh hóa” các loại cây cỏ có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm vàng trong điều trị, dẫn đến những tổn thương không thể phục hồi.
