Lọc máu, thay huyết tương
TS.BS Hà Thị Bích Vân, Trưởng khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ cho biết, trong dịp Tết vừa qua, khoa tiếp nhận tới 13 trường hợp viêm tụy cấp.
Trong số này có nhiều bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nặng, phải áp dụng các biện pháp điều trị chuyên sâu như lọc máu hoặc thay huyết tương. Đáng chú ý, phần lớn các trường hợp đều có liên quan đến việc sử dụng rượu bia quá mức.
Một trong những ca điển hình là bệnh nhân T.N.S (30 tuổi, trú tại Phú Thọ) nhập viện với biểu hiện đau bụng dữ dội vùng thượng vị lan ra sau lưng, kèm buồn nôn nhiều.
Sau khi thăm khám lâm sàng và thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng, các bác sĩ chẩn đoán người bệnh bị viêm tụy cấp do tăng triglycerid trên nền rối loạn chuyển hóa lipid. Bệnh nhân được điều trị tích cực bằng truyền dịch, thuốc giảm tiết, kháng sinh và kiểm soát mỡ máu.
Sau 4 ngày điều trị, tình trạng lâm sàng của người bệnh cải thiện rõ rệt, cơn đau giảm dần và các chỉ số xét nghiệm từng bước ổn định.
Trường hợp thứ hai là bệnh nhân T.M.C (46 tuổi, trú tại Phú Thọ). Người bệnh nhập viện trong tình trạng đau bụng vùng thượng vị lan ra sau lưng, buồn nôn, kèm theo bí trung đại tiện.
Kết quả thăm khám cho thấy bệnh nhân bị viêm tụy cấp do tăng triglycerid, đồng thời mắc đái tháo đường và rối loạn mỡ máu. Đây là trường hợp có nhiều yếu tố nguy cơ phối hợp nên diễn biến bệnh phức tạp hơn.
Bên cạnh các biện pháp điều trị thông thường như truyền dịch, kháng sinh, thuốc giảm tiết và liệu pháp insulin, các bác sĩ đã chỉ định thay huyết tương nhằm nhanh chóng giảm nồng độ triglycerid trong máu. Đồng thời, bệnh nhân được sử dụng thuốc hạ mỡ máu và kiểm soát đường huyết chặt chẽ.
Một trường hợp khác là bệnh nhân N.X.T (43 tuổi, trú tại xã Hiền Quan, tỉnh Phú Thọ) cũng nhập viện với chẩn đoán viêm tụy cấp do tăng triglycerid. Theo lời kể, trước khi xuất hiện các triệu chứng, người bệnh có tiền sử sử dụng nhiều rượu bia trong dịp Tết.
Suy đa tạng, nguy cơ tử vong
Theo TS.BS Hà Thị Bích Vân, điểm chung của các trường hợp viêm tụy cấp nhập viện trong thời gian này là việc sử dụng rượu bia quá mức.
TS Vân cho rằng, rượu bia không chỉ gây tổn thương trực tiếp đến tế bào tụy mà còn làm tăng nồng độ triglycerid trong máu. Khi triglycerid tăng cao, các acid béo tự do được giải phóng sẽ gây độc cho tế bào tụy, từ đó kích hoạt phản ứng viêm cấp tính.
Tăng triglycerid hiện là một trong những nguyên nhân thường gặp gây viêm tụy cấp, đặc biệt ở những người có sẵn các yếu tố nguy cơ như rối loạn chuyển hóa lipid, thừa cân, béo phì hoặc đái tháo đường.
“Viêm tụy cấp thường biểu hiện bằng các triệu chứng như đau bụng dữ dội vùng thượng vị lan ra sau lưng, buồn nôn, nôn, chướng bụng, bí trung đại tiện. Trong các trường hợp nặng, bệnh có thể dẫn đến suy đa tạng, nhiễm trùng, sốc và nguy cơ tử vong nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời”, TS Vân cảnh báo.
Từ thực tế trên, TS.BS Hà Thị Bích Vân khuyến cáo người dân cần hạn chế tối đa việc sử dụng rượu bia, đặc biệt là uống nhiều trong thời gian ngắn.
Những người có tiền sử rối loạn mỡ máu, tăng triglycerid hoặc mắc đái tháo đường cần kiểm soát tốt bệnh nền, tuân thủ điều trị và xây dựng chế độ ăn uống khoa học.
Bên cạnh đó, người dân nên duy trì lối sống lành mạnh, hạn chế các thực phẩm nhiều dầu mỡ, nội tạng động vật và đồ chiên rán. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng dữ dội, buồn nôn hoặc nôn nhiều, người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm, tránh tự ý điều trị tại nhà khiến bệnh diễn biến nặng.
