Không thừa cân, gan vẫn nhiễm mỡ

Chị Hòa, 28 tuổi, nặng 45 kg, cao 1,56 m, không thừa cân nhưng mỡ chiếm 46% trọng lượng cơ thể, bác sĩ phát hiện men gan cao, gan nhiễm mỡ độ ba.

Chị Hòa thường ăn bánh mì trắng thay cơm, ít thịt cá trứng, thích đồ ngọt và ít vận động. Kết quả khám sức khỏe tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM ghi nhận cholesterol xấu - LDL 180 mg/dL, men gan trên 100 (bình thường dưới 35) và tỷ lệ mỡ cơ thể 46%.

BS.CKI Đỗ Tiến Vũ, khoa Nội tiết - Đái tháo đường, cho biết chị Hòa có thể mắc gan nhiễm mỡ do thói quen sinh hoạt. Chế độ ăn uống không cân đối, dư thừa tinh bột, chất béo xấu, thiếu chất đạm để duy trì cơ bắp, tạo điều kiện cho mỡ tích tụ dù cân nặng không tăng nhiều. Đây được gọi là hội chứng TOFI (Thin Outside, Fat Inside - gầy bên ngoài, béo bên trong) nghĩa là nhìn bên ngoài gầy nhưng tỷ lệ mỡ nội tạng lại cao, gây ra nhiều vấn đề chuyển hóa như tăng men gan, gan nhiễm mỡ.

Theo bác sĩ Vũ, gan nhiễm mỡ thường xảy ra ở người thừa cân, béo phì, tiểu đường type 2, uống rượu nhiều... Tuy nhiên, người gầy vẫn có nguy cơ do các cơ chế liên quan đến kháng insulin, mỡ nội tạng cao hoặc yếu tố di truyền, bệnh lý đi kèm. Gan nhiễm mỡ phụ thuộc nhiều vào rối loạn chuyển hóa tại gan và mô mỡ, cân nặng chỉ là yếu tố nhỏ.

Gan nhiễm mỡ không có triệu chứng rõ ràng nên người bệnh thường phát hiện tình cờ khi đi khám sức khỏe. Một số trường hợp có thể bị gan nhiễm mỡ nặng gây mệt mỏi, nặng tức vùng hạ sườn phải, ăn kém, đầy bụng, men gan tăng khi xét nghiệm.

Bác sĩ chỉ định cho chị Hòa dùng thuốc men gan, mỡ máu kết hợp điều chỉnh chế độ ăn và tăng vận động. Người bệnh cần cân đối hợp lý giữa tinh bột, chất đạm và chất béo lành mạnh, giảm đường, giảm tinh bột tinh chế, ăn nhiều rau xanh, cá, chất béo tốt. Chị được khuyến khích thực hiện các bài tập kháng lực cơ bản để tăng khối cơ và giảm mỡ cơ thể.

Sau ba tháng, gan nhiễm mỡ từ độ ba giảm xuống độ một, tỷ lệ mỡ cơ thể còn dưới 35% - mức an toàn. Người bệnh nên duy trì ăn uống, vận động khoa học, theo dõi men gan, siêu âm gan định kỳ để phát hiện sớm các vấn đề về gan và chuyển hóa.

*Tên người bệnh đã thay đổi