Vô sinh do đa polyp tử cung

Chị Hải, 38 tuổi, có nhiều polyp tử cung cản trở thụ thai, được nội soi cắt polyp và thụ tinh ống nghiệm thành công sinh hai con.

Vợ chồng chị Hải kết hôn 6 năm không có thai, hai lần thụ tinh nhân tạo (IUI) và hai lần thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) thất bại. Bác sĩ Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội (IVF Tâm Anh) mổ nội soi buồng tử cung kết hợp nội soi ổ bụng, phát hiện đa polyp trong buồng tử cung chị Hải. Các tổn thương này hình thành do phát triển bất thường mô nội mạc, tạo thành khối lồi trong lòng tử cung cản trở phôi bám dính, làm tổ. Khi đậu thai, polyp kích thước lớn vẫn có thể làm tăng nguy cơ sảy thai sớm.

Bác sĩ phẫu thuật cắt polyp cho chị Hải, sau đó thụ tinh trong ống nghiệm thành công. Chị sinh con đầu lòng, trữ đông hai phôi ngày 5.

Sau 5 năm, chị Hải trở lại IVF Tâm Anh khám để sinh thêm con, bác sĩ phát hiện các polyp tử cung tái phát nhiều. BS.CKI Lê Đức Thắng giải thích phẫu thuật cắt polyp chỉ loại bỏ tổn thương hiện có, trong khi các polyp mới có thể hình thành do những yếu tố thúc đẩy tăng sinh bất thường nội mạc tử cung vẫn tồn tại. Một số trường hợp, các tổn thương rất nhỏ hoặc phần chân polyp có thể khó nhận diện và tiếp tục phát triển theo thời gian.

Chị Hải được nội soi cắt toàn bộ khối polyp, hạn chế tối đa tổn thương buồng tử cung. Xét nghiệm mô bệnh phẩm ghi nhận viêm nội mạc tử cung mạn tính. Tình trạng viêm kéo dài có thể liên quan đến thay đổi môi trường nội mạc tử cung và tăng sinh bất thường của mô nội mạc, góp phần hình thành polyp.

Bệnh nhân điều trị viêm nội mạc tử cung bằng kháng sinh trong hai tháng. Hai phôi ngày 5 được rã đông để sàng lọc di truyền tiền làm tổ, phát hiện một phôi bất thường nhiễm sắc thể, phôi còn lại tỷ lệ bất thường 45%. Vợ chồng quyết định thực hiện chu kỳ IVF mới nhằm tạo phôi chất lượng tốt để sinh con khỏe mạnh.

Người chồng được dùng thuốc hỗ trợ sinh tinh và cải thiện tinh trùng yếu, ít, tỷ lệ bất động và dị dạng cao. Chuyên viên phôi học lọc rửa và lựa chọn những mẫu đủ điều kiện thực hiện kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tương noãn.

Phôi được nuôi cấy và theo dõi liên tục trong hệ thống tủ time-lapse tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI). Kết quả thu 4 phôi ngày 5 chất lượng tốt, sàng lọc di truyền tiền làm tổ không ghi nhận bất thường. Khi niêm mạc tử cung đạt độ dày 10 mm và có cấu trúc phù hợp, bác sĩ tiến hành chuyển phôi vào buồng tử cung, chị Hải đậu thai ngay. Chị sinh mổ con thứ hai khỏe mạnh, nặng 3,5 kg.

Bác sĩ Thắng cho biết khoảng 15-25% phụ nữ vô sinh liên quan đến polyp tử cung. Phương pháp điều trị thường là phẫu thuật nội soi buồng tử cung, ít xâm lấn, thời gian thực hiện ngắn, hầu hết người bệnh có thể xuất viện trong ngày. Nội soi còn giúp phát hiện bất thường khác như dính buồng tử cung hoặc dấu hiệu nghi ngờ viêm nội mạc tử cung.

Nguy cơ tái phát polyp phụ thuộc đặc điểm nội mạc tử cung, số lượng polyp, tiền sử bệnh và các yếu tố liên quan đến rối loạn nội tiết hoặc tình trạng viêm mạn tính. Ước tính, tỷ lệ polyp tái phát sau một năm khoảng 15-30% và sau 3-5 năm lên tới 30-50%.

Phụ nữ từng điều trị polyp, đặc biệt người đang điều trị vô sinh hoặc có kế hoạch mang thai, nên tái khám và đánh giá lại buồng tử cung theo chỉ định của bác sĩ. Khi phát hiện polyp hoặc các bất thường khác có thể ảnh hưởng đến quá trình làm tổ, bác sĩ sẽ cân nhắc can thiệp và điều trị trước khi tiếp tục chuyển phôi.