Thỉnh thoảng bé An than đau bụng song khỏi nên gia đình không đưa đi khám. Nay ảnh chụp CT tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội ghi nhận có khối dị vật trong dạ dày.
ThS.BS Nguyễn Trung Hiếu, khoa Tiêu hóa - Gan mật - Tụy, cho biết tình trạng của bé An là biểu hiện điển hình của hội chứng ăn tóc (trichophagia) thường đi kèm rối loạn nhổ tóc. Các sợi tóc khi vào dạ dày không thể tiêu hóa, lâu dần quấn lại với nhau, bám dính thức ăn, tạo thành một khối bã.
Trong một số trường hợp, khối bã kéo dài từ dạ dày xuống tá tràng (đoạn đầu của ruột non), được gọi là hội chứng Rapunzel - "công chúa tóc mây". Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, khối bã tóc có thể gây ứ đọng thức ăn, rối loạn tiêu hóa, tổn thương niêm mạc dạ dày - thực quản.
Theo bác sĩ Hiếu, phần lớn ca hội chứng "công chúa tóc mây" phải phẫu thuật mở dạ dày để lấy khối bã tóc, trường hợp nội soi lấy bỏ dị vật theo đường miệng chỉ ghi nhận số ít ca. Với bé An, bác sĩ hội chẩn chọn nội soi nhằm giảm xâm lấn song cũng tiềm ẩn rủi ro vì tóc có thể rơi vào đường thở gây suy hô hấp. Khối bã tóc thường lớn, các sợi tóc kết dính lâu ngày trở nên cứng, sắc, dễ gây tổn thương niêm mạc thực quản.
Để xử lý an toàn, êkíp đặt ống bảo vệ thực quản (overtube) kéo dài từ miệng xuống thực quản nhằm bảo vệ thực quản, hạn chế tổn thương khi đưa dị vật ra ngoài. Đồng thời, bác sĩ sử dụng dụng cụ nội soi để nắn chỉnh, tạo hình khối bã theo dạng thon dài, gọn và đồng đều giúp kiểm soát hướng di chuyển. Sau đó, dùng dao cắt điện chia nhỏ khối bã và gắp lần lượt từng phần.
Toàn bộ quá trình được chia thành ba lần nội soi, mỗi lần kéo dài khoảng ba giờ để đảm bảo gây mê an toàn cho bệnh nhi.
Êkíp thực hiện lấy khối bã tóc qua nội soi nhằm giảm xâm lấn tối đa cho bệnh nhi. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Sau khi lấy toàn bộ dị vật ra ngoài, bé An hết đau bụng và nôn ói, có thể ăn uống. Bé tiếp tục được điều trị viêm niêm mạc dạ dày, thực quản và theo dõi thêm các vấn đề tiêu hóa liên quan. Bác sĩ phối hợp tư vấn tâm lý nhằm giúp trẻ điều chỉnh hành vi nhổ, nuốt tóc. Gia đình được hướng dẫn đồng hành, theo dõi sát và tạo môi trường sinh hoạt phù hợp để bệnh nhi hạn chế nguy cơ tái phát.
Hội chứng ăn tóc (trichophagia) thường liên quan rối loạn nhổ tóc và yếu tố tâm lý, hay gặp ở trẻ em và thanh thiếu niên, đặc biệt là nữ. Trẻ có thể nhổ và nuốt tóc như một cách giải tỏa căng thẳng hoặc do rối loạn kiểm soát hành vi.
Hành vi diễn ra âm thầm, triệu chứng mơ hồ nên dễ bị bỏ qua dẫn đến khối bã tóc được phát hiện muộn. Ở giai đoạn sớm, trẻ chỉ đau bụng âm ỉ, chán ăn, buồn nôn hoặc sụt cân nhẹ, dễ bị nhầm với rối loạn tiêu hóa thông thường.
Bác sĩ Hiếu khuyến cáo phụ huynh lưu ý khi trẻ có các dấu hiệu như đau bụng kéo dài không rõ nguyên nhân, nôn ói, đặc biệt nôn ra thức ăn lẫn sợi tóc hoặc xuất hiện mảng tóc thưa do nhổ tóc. Khi có các biểu hiện này, phụ huynh cần đưa trẻ đi khám sớm để được phát hiện và xử trí kịp thời.
*Tên người bệnh đã được thay đổi
| Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tiêu hóa tại đây để bác sĩ giải đáp |
