Khi nào nên cho trẻ uống sữa cao năng lượng?

Con tôi 4 tuổi, nặng 13 kg, biếng ăn, người quen khuyên cho uống sữa cao năng lượng để nhanh tăng cân. Loại sữa này phù hợp với mọi trẻ không và lưu ý gì khi sử dụng? (Minh Thư, Nghệ An)

Trả lời:

Sữa cao năng lượng là sản phẩm dinh dưỡng có mật độ năng lượng cao hơn sữa thông thường trong cùng một thể tích sử dụng. Sữa công thức hay sữa dinh dưỡng thông thường đạt khoảng 65-70 kcal/100 ml, trong khi sữa cao năng lượng có thể đạt từ 100 kcal/100 ml trở lên.

Loại sữa này thường được chỉ định cho trẻ có nguy cơ suy dinh dưỡng, chậm tăng cân hoặc mắc bệnh mạn tính. Trẻ mắc tim bẩm sinh, bệnh phổi mạn tính hay bệnh thần kinh chỉ nên dùng khi có chỉ định của chuyên gia dinh dưỡng.

Sữa cao năng lượng không phù hợp với mọi trẻ. Với trẻ khỏe mạnh, tăng trưởng bình thường hoặc chỉ biếng ăn thoáng qua, việc bổ sung loại sữa này dễ khiến tổng năng lượng nạp vào vượt nhu cầu thực tế, dẫn đến tích mỡ và tăng cân.

Việc bổ sung phải căn cứ vào biểu đồ tăng trưởng, tuổi, giới tính, cân nặng, chiều cao và tốc độ phát triển theo từng giai đoạn của trẻ. Một số trẻ thấp bé do di truyền vẫn phát triển bình thường không cần uống sữa này.

Một sai lầm thường gặp là dùng sữa cao năng lượng thay thế cho bữa ăn chính với mong muốn trẻ tăng cân nhanh. Sữa không thể thay thế cho chế độ ăn đa dạng, cân đối. Dùng kéo dài không đúng chỉ định còn có thể gây táo bón, đầy bụng, mất cân đối vi chất dinh dưỡng và hình thành thói quen phụ thuộc vào sản phẩm.

Trẻ cần được bác sĩ đánh giá nguyên nhân chậm tăng cân hay biếng ăn, vì tình trạng này có thể liên quan đến thiếu vi chất, rối loạn tiêu hóa, bệnh lý tiềm ẩn. Nếu không xử lý nguyên nhân gốc, việc chỉ bổ sung sữa khó mang lại hiệu quả lâu dài.

Khi có chỉ định, phụ huynh cần pha sữa cho trẻ theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất. Trẻ cần được theo dõi định kỳ cân nặng, chiều cao và tốc độ tăng trưởng để điều chỉnh chế độ dinh dưỡng phù hợp. Khi tình trạng dinh dưỡng cải thiện, trẻ nên được bác sĩ đánh giá lại để cân nhắc chuyển sang chế độ ăn và loại sữa phù hợp.

Cha mẹ nên xây dựng cho trẻ thói quen ăn uống lành mạnh như ăn đủ ba bữa chính và bữa phụ hợp lý, đa dạng thực phẩm. Trẻ cần ăn đủ rau xanh, trái cây và duy trì vận động phù hợp với lứa tuổi. Phụ huynh không nên ép trẻ ăn, tránh kéo dài thời gian bữa ăn hoặc dùng đồ ngọt để dụ trẻ ăn.

Khoa Dinh Dưỡng
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội