Nốt tăng âm ở tim thai cảnh báo điều gì?

Nốt tăng âm ở tim thai là dấu hiệu khá thường gặp trên siêu âm thai, không ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi nếu xuất hiện đơn lẻ.

Theo ThS.BS Đặng Quý Lợi, Đơn vị Sản Phụ khoa, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, giải thích tăng âm ở tim thai (Echogenic Intracardiac Focus - EIF) là một chấm sáng nhỏ xuất hiện trong buồng tim thai, có độ phản âm tương đương xương trên hình ảnh siêu âm. Dấu hiệu này liên quan đến sự lắng đọng canxi nhẹ ở cơ nhú hoặc dây chằng trong tim, không phải là dị tật cấu trúc và không ảnh hưởng đến chức năng co bóp của tim.

Nốt tăng âm ở tim thai thường có kích thước 1-4 mm, phổ biến nhất là 2-3 mm, xuất hiện ở khoảng 4-5% thai kỳ khi siêu âm quý hai. Trong đó, khoảng 86% ở thất trái, 3% ở thất phải và 10% xuất hiện ở cả hai bên tim. Kích thước nốt tăng âm không phải là yếu tố đánh giá mức độ nguy hiểm, điều quan trọng hơn là xác định có kèm bất thường khác hay không

Dấu hiệu này thường được phát hiện trong lần siêu âm hình thái học từ 18 đến 22 tuần. Nốt tăng âm có thể xuất hiện từ quý một nhưng tim thai còn nhỏ nên khó phát hiện.

Nốt tăng âm không gây dị tật tim, không làm tim hoạt động kém và không ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi. Nhiều nghiên cứu theo dõi trẻ sau sinh cho thấy phần lớn trẻ có nốt tăng âm đơn lẻ đều có tim hoàn toàn bình thường, không cần điều trị hay theo dõi tim mạch chỉ vì dấu hiệu này.

Trong sản khoa, EIF từng được coi là một trong những dấu hiệu cảnh báo nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể. Nhưng điều này không có nghĩa là thai nhi chắc chắn mắc bệnh, chỉ là gợi ý để bác sĩ xem xét kỹ hơn nếu thai còn có thêm dấu hiệu bất thường khác đi kèm.

Trước đây, khi các phương pháp sàng lọc trước sinh chưa phát triển, chỉ cần thấy EIF trên siêu âm, nhiều bác sĩ đã xem đây là yếu tố làm tăng khả năng thai mắc hội chứng Down (trisomy 21). Hiện, nhờ có các xét nghiệm sàng lọc chính xác hơn như Double test, Triple test và đặc biệt là NIPT.

Nếu thai chỉ có một nốt tăng âm ở tim, không phát hiện thêm bất thường nào trên siêu âm và kết quả sàng lọc trước sinh thuộc nhóm nguy cơ thấp thì không cần thực hiện thêm xét nghiệm xâm lấn. Thai phụ chỉ cần tiếp tục theo dõi thai kỳ theo lịch khám thông thường.

Trường hợp thai có những dấu hiệu khác như dày da gáy, giãn bể thận, xương mũi ngắn, bất thường tim hoặc mẹ thuộc nhóm nguy cơ cao (tuổi cao, tiền sử gia đình...), bác sĩ có thể tư vấn thực hiện thêm xét nghiệm.

Nhiều trường hợp, nốt tăng âm sẽ mờ dần hoặc không còn quan sát thấy trong ba tháng cuối thai kỳ, song cũng có thai nhi vẫn còn đến cuối thai kỳ hoặc sau khi chào đời. Điều này không ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ.

Bác sĩ Lợi khuyến cáo mẹ bầu không nên quá lo lắng khi thai nhi có nốt tăng âm ở tim. Điều quan trọng là đánh giá kết quả siêu âm trong toàn bộ thai kỳ gồm tuổi thai, kết quả siêu âm hình thái, các xét nghiệm sàng lọc trước sinh và yếu tố nguy cơ của từng sản phụ.