Huyết khối gây nhồi máu thận

BS.CKI Đỗ Anh Tuấn, khoa Nội tim mạch, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, giải thích nhồi máu thận là tình trạng thiếu máu cục bộ cấp tính đến một hoặc hai quả thận do động mạch thận bị tắc nghẽn. Hệ quả là tế bào thận không nhận đủ oxy, chất dinh dưỡng, dẫn đến tổn thương. Nếu không xử trí kịp thời, bệnh nhân có nguy cơ suy thận cấp, hoại tử thận, tiểu máu.

Anh Loan được điều trị tích cực bằng thuốc kháng đông, giảm đau. Song song đó, các bác sĩ thực hiện kiểm tra cận lâm sàng để tìm nguyên nhân gây nhồi máu thận, điều trị triệt căn cho người bệnh. Anh Loan không hút thuốc lá, ăn uống khoa học, tập thể thao đều đặn nhiều năm nay, thể trạng tốt.

Kết quả cận lâm sàng không ghi nhận anh Loan có bất thường về tim, không mắc bệnh lý tăng đông hay tổn thương động mạch thận. Theo bác sĩ Tuấn, trường hợp này có thể thuộc nhóm không tìm được nguyên nhân. Những người chơi thể thao cường độ cao tăng nguy cơ chấn thương động mạch thận, bóc tách, tạo huyết khối.

Sau 5 ngày điều trị, anh hết đau hông lưng, ăn uống, sinh hoạt bình thường, xét nghiệm chức năng thận bình thường và được xuất viện.

PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh, Giám đốc Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết nhồi máu thận chiếm tỷ lệ 0,004-0,007% các trường hợp nhập viện cấp cứu. Bệnh lý nguy hiểm bởi biến chứng suy thận cấp, hoại tử thận. Bệnh không có triệu chứng rõ ràng nên dễ chẩn đoán muộn.

Ba nhóm nguyên nhân chính gây nhồi máu thận, trong đó nhóm nguyên nhân từ tim mạch thường gặp nhất. Các rối loạn nhịp tim, đặc biệt là rung nhĩ, có thể tạo ra huyết khối trong buồng tim. Những cục máu đông này theo dòng máu di chuyển, gây tắc mạch máu thận. Ngoài ra, hẹp van tim do thấp khớp, nhồi máu cơ tim, viêm nội tâm mạc nhiễm trùng cũng là những nguồn gây thuyên tắc nguy hiểm.

Nhóm nguyên nhân tại động mạch thận bao gồm bóc tách động mạch thận, hẹp động mạch thận do xơ vữa, chấn thương hoặc can thiệp mạch máu. Những tổn thương này làm giảm hoặc chặn hoàn toàn dòng máu đến thận, gây thiếu máu cục bộ cấp tính. Cuối cùng là nhóm nguyên nhân do tình trạng tăng đông máu, gặp ở những người có rối loạn đông máu bẩm sinh hoặc mắc các bệnh lý như hội chứng kháng phospholipid, hội chứng thận hư, tăng homocystein máu. Khi máu dễ đông hơn bình thường, nguy cơ hình thành huyết khối và gây tắc mạch thận sẽ tăng cao. Khoảng 20-30% trường hợp nhồi máu thận không tìm được nguyên nhân rõ ràng, được xếp vào nhóm nhồi máu thận vô căn. Nhóm này thường gặp ở người trẻ, không có bệnh nền tim mạch, không rối loạn đông máu...

Phó giáo sư Vinh lưu ý nhồi máu thận xảy ra đột ngột, gây nên các triệu chứng ngay như đau nhói vùng hông lưng, buồn nôn, nôn, tiểu máu, sốt, tăng huyết áp. Tuy nhiên, những biểu hiện này dễ nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa, xương khớp, tim mạch. Can thiệp sớm trong vòng ba giờ đầu tiên sau khi xuất hiện triệu chứng giúp điều trị bảo tồn thận tối ưu.

Tim bơm máu đến thận để lọc chất thải. Khi tim hoạt động không bình thường sẽ làm giảm lưu lượng máu đến thận, suy giảm chức năng thận. Ngược lại, thận tổn thương có thể làm tăng huyết áp và gây tích tụ dịch. Vì thế, để phòng ngừa nhồi máu thận, mỗi người nên ăn uống và sinh hoạt lành mạnh, tập thể dục thường xuyên, kiểm soát cân nặng trong giới hạn bình thường, quản lý tốt bệnh nền.