Đứt dây chằng sau cú ngã xe

Yến, 21 tuổi, đau đầu gối sau cú ngã xe nhẹ, bác sĩ chẩn đoán đứt hoàn toàn dây chằng chéo trước.

Sau ngã, Yến không trầy xước nhưng không thể tự đi lại, sụp đầu gối mỗi lần đứng lên ngồi xuống. Chụp MRI tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM bất ngờ ghi nhận đứt dây chằng hoàn toàn và tổn thương sụn chêm.

ThS.BS.CKII Trần Anh Vũ, Trưởng khoa Y học thể thao và Nội soi, giải thích khi xe máy đổ hoặc phanh gấp, cơ thể sẽ có phản xạ chống mạnh một chân xuống mặt đường, toàn bộ trọng lượng dồn lên chân đó trong tư thế đầu gối gập nhẹ hoặc duỗi thẳng. Lúc này, toàn bộ phần thân trên và xương đùi vẫn lao về phía trước hoặc bị xoay nghiêng sang một bên theo hướng xe đổ khiến đầu gối bị vặn xoắn đột ngột, làm căng quá mức rách dây chằng chéo trước.

Nếu không mổ, Yến vẫn có thể đi lại nhưng thường gây đau nhiều, nhất là khi đổi hướng đột ngột. Về lâu dài, người bệnh bị đứt dây chằng gây mất vững và lỏng lẻo khớp gối, teo cơ vùng đùi, khó hồi phục. Đứt dây chằng dễ dẫn tới các chấn thương thứ phát như rách sụn chêm, thoái hóa khớp, đứt dây chằng chéo sau.

Yến được phẫu thuật nội soi tái tạo bằng dây chằng nhân tạo công nghệ cao. Bác sĩ rạch một đường nhỏ trên da và khoan tạo đường hầm xương chày từ bên trong cơ thể. Thiết bị nhân tạo được đưa qua đường hầm này đến vị trí dây chằng bị đứt và cố định bằng các vít titan. Song song, bác sĩ cắt lọc và sửa chữa tổn thương ở sụn chêm. Tất cả thao tác đều được thực hiện bên trong cơ thể và quan sát dưới màn hình nội soi, hạn chế tối đa xâm lấn, người bệnh ít đau, ít mất máu, giảm nguy cơ nhiễm trùng.

Theo bác sĩ Vũ, dây chằng nhân tạo thay cho Yến gồm khoảng 3.000 sợi polyethylene terephthalate, độ bền 3.000-3.500 newton. Loại dây chằng này giúp tránh phải lấy gân ở vị trí khác để thay thế dây chằng chéo trước, nhờ đó giảm đau và rút ngắn thời gian phục hồi. Sau khi được đưa vào cơ thể, dây chằng nhân tạo đóng vai trò như "bộ khung", tạo điều kiện để mô xơ, tế bào xương và collagen bám vào, dần hình thành dây chằng hoàn chỉnh.

Người bệnh còn được bổ sung collagen tức thời trong lúc mổ bằng cách tiêm trực tiếp vào khớp gối và dây chằng. Phương pháp này làm giảm sưng viêm sau mổ, cung cấp nguyên liệu để nuôi dưỡng và làm vững chắc dây chằng mới.

Ngày đầu hậu phẫu, Yến được tập kích thích cơ, có thể đi lại bằng nạng và xuất viện sau một ngày. Việc vận động, chịu lực sớm giúp cô nhanh chóng phục hồi sức mạnh cơ tứ đầu đùi. Tái khám sau hai tuần, Yến có thể tự đi lại, lên xuống cầu thang... Khớp gối phục hồi tốt, có thể gấp gối 90 độ, duỗi thẳng hết chân.

Bác sĩ Vũ cho biết ngoài chấn thương thể thao, tai nạn giao thông là một trong những nguyên nhân phổ biến gây đứt dây chằng. Người bệnh nên đi khám sớm, đặc biệt là nếu kèm theo dấu hiệu như đau, sưng bầm khớp, cảm giác khớp lỏng lẻo hoặc nghe tiếng "bụp" khi xảy ra chấn thương... Điều trị kịp thời giúp phục hồi nhanh chóng, tránh các biến chứng.