Nút mạch chữa lạc nội mạc tử cung

Chị Toan, 42 tuổi, được bác sĩ nút mạch nhằm giảm nguồn cấp máu đến các ổ lạc nội mạc tử cung, hết đau bụng và cường kinh.

Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội ghi nhận tử cung chị Toan 78x85x89 mm trong khi kích thước bình thường 8x5x3 cm, cơ tử cung không đồng nhất. Vùng lạc nội mạc lan tỏa trong cơ tử cung tạo thành khối 64x68x71 mm, đồng thời còn có vài u nang.

Lạc nội mạc trong cơ tử cung là tình trạng các tế bào nội mạc tử cung phát triển xâm nhập vào lớp cơ tử cung. Mỗi chu kỳ kinh nguyệt, các mô này vẫn chịu tác động của nội tiết, gây viêm mạn tính, phù nề, chảy máu trong lớp cơ tử cung, khiến người bệnh đau bụng, rong kinh, cường kinh, thiếu máu kéo dài. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, khả năng sinh sản.

Người bệnh có nguyện vọng bảo tồn tử cung. PGS.TS.BS Nguyễn Xuân Hiền, Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, chỉ định điều trị bằng phương pháp nút mạch nhằm cắt nguồn máu nuôi vùng lạc nội mạc tử cung.

Êkíp gây tê tại chỗ, đưa một ống thông nhỏ từ động mạch đùi đến hai động mạch tử cung dưới hướng dẫn của hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA) theo thời gian thực. Nhờ đó, bác sĩ có thể xác định chính xác các nhánh động mạch nuôi tổn thương, kiểm soát hiệu quả nút mạch. Vật liệu gây tắc được đưa chọn lọc vào đúng các nhánh mạch cấp máu cho ổ lạc nội mạc tử cung, trong khi các mạch máu lành được bảo tồn. Sau can thiệp, các nhánh mạch nuôi vùng lạc nội mạc đã được nút tắc hoàn toàn, cắt đứt nguồn cấp máu, bảo tồn được tử cung của người bệnh.

Theo phó giáo sư Hiền, nút mạch điều trị lạc nội mạc trong cơ tử cung là phương pháp can thiệp nội mạch ít xâm lấn, không cần phẫu thuật mở. Khi nguồn máu nuôi bị cắt giảm, các ổ lạc nội mạc dần thiếu oxy và dinh dưỡng, từ đó teo nhỏ, giảm phản ứng viêm. Nhờ vậy, triệu chứng đau bụng kinh, rong kinh và cường kinh cải thiện.

Chị Toan tái khám ghi nhận lượng máu kinh giảm, chu kỳ kinh còn khoảng 5 ngày thay vì 7 ngày như trước. Siêu âm kiểm tra ghi nhận khối lạc nội mạc ở thành trước tử cung còn khoảng 42x36x 42 mm, thành sau 25x11 mm, đều giảm đáng kể so với trước điều trị. Người bệnh không còn tình trạng tăng sinh mạch tại vùng tổn thương, vùng lạc nội mạc đã đáp ứng tốt sau nút mạch.

Phó giáo sư Hiền lưu ý không phải tất cả trường hợp đau bụng kinh đều là hiện tượng sinh lý. Nếu cơn đau dữ dội, phải phụ thuộc thuốc giảm đau, kèm rong kinh, cường kinh, ra nhiều máu cục, người bệnh nên đi khám. Việc phát hiện lạc nội mạc trong cơ tử cung sớm giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, tránh để bệnh tiến triển gây thiếu máu mạn tính.