Trả lời:
Thụ tinh ống nghiệm (IVF) là quá trình hỗ trợ sinh sản đưa trứng và tinh trùng ra khỏi cơ thể, thụ tinh trong phòng thí nghiệm, sau đó chuyển phôi thai vào tử cung. Để nâng cao tỷ lệ thành công và giảm rủi ro, nội tiết tố và quá trình trao đổi chất cần ổn định.
Các loại thuốc điều trị mụn trứng cá có thể ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến nội tiết, chức năng gan, thận và quá trình tạo trứng, kể cả thuốc bôi ngoài da đến thuốc uống tác động toàn thân. Đây là lý do bác sĩ hỗ trợ sinh sản luôn phải khai thác kỹ tiền sử điều trị mụn trước khi quyết định thời điểm bắt đầu chu kỳ IVF.
Với các thuốc bôi điều trị mụn như benzoyl peroxide, azelaic acid hoặc kháng sinh bôi tại chỗ, mức độ hấp thu vào máu thường thấp, ít gây ảnh hưởng đến toàn trạng. Tuy nhiên, một số thuốc bôi chứa retinoid vẫn được xếp vào nhóm cần thận trọng khi mang thai do có khả năng gây quái thai nếu sử dụng kéo dài hoặc diện bôi rộng. Vì vậy, dù nguy cơ thấp, phụ nữ chuẩn bị làm IVF vẫn được khuyến cáo ngừng các thuốc này ít nhất vài tuần đến một tháng để cơ thể ổn định hoàn toàn trước khi kích thích buồng trứng.
Bác sĩ Lê Quang Đô đang tư vấn cho một cặp đôi. Ảnh: IVF Tâm Anh
Đối với thuốc uống điều trị mụn trứng cá, nguy cơ ảnh hưởng đến quá trình IVF rõ ràng hơn. Các kháng sinh nhóm tetracycline thường được chỉ định trong mụn viêm mức độ vừa đến nặng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển xương và răng của thai nhi, vì thế thường được chống chỉ định trong thai kỳ. Ngoài ra, nhóm thuốc này cũng có thể tác động đến hệ vi sinh, chức năng gan và chuyển hóa. Do đó, cần ngừng ít nhất 1-2 tháng trước khi làm IVF để đảm bảo thuốc đã được đào thải hoàn toàn và cơ thể có thời gian hồi phục.
Đặc biệt, nhóm thuốc isotretinoin điều trị mụn trứng cá nặng, kháng trị là một dạng retinoid đường uống có nguy cơ gây quái thai rất cao, liên quan đến dị tật sọ mặt, tim mạch và hệ thần kinh trung ương của thai nhi. Không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến thai kỳ, thuốc còn có thể tác động đến chất lượng trứng trong giai đoạn phát triển nang noãn. Các bác sĩ khuyến cáo phụ nữ phải tránh thai tuyệt đối trong thời gian dùng thuốc và cần nghỉ ít nhất 6 tháng mới nên mang thai hoặc làm IVF.
Nam giới điều trị mụn trứng cá bằng isotretinoin cũng có thể ảnh hưởng tạm thời đến chất lượng tinh trùng. Do đó, nhiều chuyên gia vẫn khuyến cáo nam giới nên ngừng isotretinoin khoảng 1-3 tháng trước khi lấy tinh trùng thực hiện IVF.
Nhiều loại thuốc trị mụn trứng cá cũng tác động gián tiếp lên gan và mỡ máu. Trong khi đó, quá trình kích thích buồng trứng trong IVF đòi hỏi cơ thể phải chuyển hóa hormone với cường độ cao. Nếu gan chưa hồi phục hoàn toàn, nữ giới có nguy cơ gặp tác dụng phụ trong quá trình IVF.
Mụn trứng cá kéo dài ở phụ nữ trưởng thành đôi khi là biểu hiện của rối loạn nội tiết, điển hình như hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS). Đây vừa là nguyên nhân gây mụn, vừa là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến vô sinh hiếm muộn. Trong trường hợp này, ngoài chờ đủ thời gian sau điều trị mụn, người bệnh cần đánh giá và điều chỉnh toàn diện tình trạng nội tiết, cân nặng, đề kháng insulin trước khi bước vào IVF để nâng cao tỷ lệ thành công.
Các phương pháp điều trị mụn bằng công nghệ như laser, ánh sáng xung cường độ cao (IPL), peel da hóa học hoặc chăm sóc da chuyên sâu hầu như không ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản. Tuy nhiên, peel da hóa học bằng các acid nồng độ cao hoặc sử dụng hoạt chất retinoid trước và sau thủ thuật vẫn cần được cân nhắc. Bác sĩ thường khuyên người bệnh nên hoàn thành liệu trình điều trị da và để da ổn định tối thiểu 1-2 tháng trước khi IVF, tránh tình trạng viêm da, nhiễm trùng và phải dùng thuốc không phù hợp trong giai đoạn chuẩn bị mang thai.
Bạn nên đi khám để được bác sĩ xem xét tiền sử điều trị mụn, bao gồm các loại thuốc đã dùng, liều lượng, thời gian sử dụng. Bên cạnh đánh giá tổng thể sức khỏe sinh sản của hai vợ chồng, bác sĩ cần kiểm tra lại chức năng gan, mỡ máu (nếu từng dùng isotretinoin), tình trạng nội tiết và dự trữ buồng trứng. Từ đó, bác sĩ lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp cho bạn, đảm bảo hành trình IVF an toàn và tăng cơ hội đón con khỏe mạnh.
Trung tâm Hỗ trợ sinh sản,
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
| Độc giả gửi câu hỏi về vô sinh hiếm muộn tại đây để bác sĩ giải đáp |
