Tại lễ phát động chiến dịch Vì một kỷ nguyên cao khỏe diễn ra ở Hà Nội hôm 12/5, TS.BS Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, cho biết nam giới nước ta hiện đạt 168,1 cm và nữ giới cao 156,2 cm.
Bảng thống kê của mạng lưới NCD Risk Factor Collaboration xếp người Việt đứng thứ 153 trên tổng số 201 quốc gia và vùng lãnh thổ. Thanh niên Việt Nam hiện còn thấp hơn khoảng 3 cm so với mức trung bình 171 cm của nam giới toàn cầu.
Kết quả Tổng điều tra Dinh dưỡng Quốc gia 2019-2020 chỉ ra thế hệ trẻ đã cao thêm 3,7 cm đối với nam và 2,6 cm đối với nữ so với 10 năm trước. Chuyên gia đánh giá tốc độ tăng trưởng này đạt mức nhanh nhất từ trước đến nay, tương đương "thời kỳ vàng" 1955-1995 của Nhật Bản. Nhờ đó, nước ta vượt qua Indonesia cùng Philippines để vươn lên vị trí thứ 4 Đông Nam Á, bám sát Singapore, Malaysia và Thái Lan.
"Dẫu vậy mức tăng này vẫn chậm và chưa đáp ứng kỳ vọng", ông Sơn nói.
Bác sĩ chỉ ra khẩu phần ăn thiếu vi chất, lối sống thiếu khoa học và mức độ hoạt động thể lực thấp ở lứa tuổi học đường đang kìm hãm sự phát triển của trẻ. Bốn yếu tố quyết định tầm vóc bao gồm di truyền chiếm 23%, dinh dưỡng chiếm 32%, phần còn lại thuộc về rèn luyện và giấc ngủ.
Trẻ em trường tiểu học Hoàng Diệu tham gia lễ phát động chiến dịch Vì một kỷ nguyên cao khỏe, sáng 12/5. Ảnh: Kim Duyên
Trên bình diện quốc gia, tầm vóc khiêm tốn của người dân bộc lộ rõ những lỗ hổng trong chế độ dinh dưỡng, môi trường sống và chiến lược phát triển thể chất học đường. Dữ liệu y tế chỉ ra tình trạng thiếu hụt vi chất và khẩu phần ăn mất cân đối vẫn tồn tại dai dẳng trong cộng đồng. Ngành giáo dục hiện chưa phổ biến đồng đều kiến thức dinh dưỡng khoa học đến mạng lưới trường học các cấp. Các cơ sở giáo dục chưa xây dựng thành công thói quen rèn luyện thể lực thường xuyên và bền vững cho học sinh. Cùng lúc đó, sự biến đổi phức tạp của môi trường sống và mô hình bệnh tật đang sinh ra hàng loạt yếu tố nguy cơ kìm hãm đà tăng trưởng của thế hệ trẻ.
Nhìn từ góc độ vĩ mô, chỉ số chiều cao thấp đe dọa trực tiếp đến mục tiêu nâng tầm thể lực nòi giống, tạo ra rào cản lớn cho quá trình nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quốc gia. Tình trạng này đòi hỏi các cơ quan chức năng phải khẩn trương thực thi chiến lược can thiệp ba mũi nhọn bao gồm dinh dưỡng, vận động và nghiên cứu ứng dụng nhằm bứt phá giới hạn thể chất cho các thế hệ tương lai. Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị đặt mục tiêu đến năm 2030 giúp thanh thiếu niên 1-18 tuổi tăng thêm tối thiểu 1,5 cm.
Bác sĩ Sơn khuyến cáo cha mẹ cần đặc biệt chú trọng ba giai đoạn vàng là 1.000 ngày đầu đời, tiền học đường và dậy thì. Ông gợi ý phụ huynh áp dụng đều đặn công thức MAXD mỗi ngày nhằm tối ưu hóa vóc dáng cho con. Theo đó, chữ M đại diện cho một tiếng tập luyện kéo dãn, nhảy bật nhằm kích hoạt sụn tăng trưởng; chữ A chỉ việc ăn đủ dưỡng chất để kiến tạo hệ xương; chữ X nhắc nhở xây giấc ngủ sâu giúp cơ thể phục hồi; chữ D yêu cầu duy trì lượng vitamin D giúp cơ thể hấp thu tốt canxi.
