TS.BS Nguyễn Hoàng Đức, Trưởng khoa Tiết Niệu, Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết ung thư tuyến tiền liệt thường gặp ở nam giới trên 50 tuổi và có xu hướng gia tăng theo tuổi tác. Ở giai đoạn đầu, ung thư tuyến tiền liệt thường không có triệu chứng rõ ràng, dễ bị nhầm lẫn với phì đại lành tính.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như tiểu máu hay đau xương, bệnh thường đã ở giai đoạn muộn. Khối u có thể xâm lấn và di căn sang các cơ quan khác như xương (gây đau và gãy xương), hạch bạch huyết, gan và phổi. Với hệ tiết niệu, bệnh gây tiểu không tự chủ, bí tiểu cấp tính, suy thận do khối u xâm lấn niệu quản và rối loạn cương dương.
Theo bác sĩ Đức, ung thư tuyến tiền liệt có thể điều trị hiệu quả. Tùy vào giai đoạn bệnh, chỉ số kháng nguyên tuyến tiền liệt PSA, mức độ ác tính và thể trạng bệnh nhân, bác sĩ có thể chỉ định điều trị bằng các phương pháp dưới đây.
Phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc
Đây là phương pháp hàng đầu cho giai đoạn sớm (giai đoạn một và hai), khi tế bào ung thư còn khu trú trong tuyến tiền liệt. Bác sĩ cắt bỏ toàn bộ tuyến tiền liệt, túi tinh và các mô xung quanh, có thể bằng mổ mở hoặc phẫu thuật nội soi.
Hiện nay, phẫu thuật nội soi với sự hỗ trợ của robot Da Vinci Xi có nhiều ưu điểm trong phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc. Nhờ hệ thống camera 3D phóng đại gấp 15 lần và các cánh tay robot linh hoạt xoay 540 độ, bác sĩ có thể bóc tách, tránh được các mạch máu lớn và bảo tồn bó mạch thần kinh cương, giảm tối đa nguy cơ rối loạn cương dương và tiểu không kiểm soát sau mổ. Nếu mổ ở giai đoạn sớm, khả năng điều trị khỏi có thể lên tới trên 90%, theo bác sĩ Đức.
Bác sĩ Đức (ngồi) đang điều khiển robot Da Vinci Xi điều trị ung thư tuyến tiền liệt cho một bệnh nhân. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Xạ trị
Phương pháp này thường dành cho giai đoạn ung thư đã lan nhiều ra khỏi vỏ bao của tuyến tiền liệt hoặc cho bệnh nhân lớn tuổi, có bệnh lý nền không đủ sức khỏe để thực hiện phẫu thuật. Bác sĩ sử dụng tia X năng lượng cao để tiêu diệt các tế bào ác tính. Một liệu trình xạ trị thường kéo dài 4-6 tuần và ít gây tác dụng phụ.
Điều trị nội tiết (liệu pháp hormone)
Phương pháp này không nhằm chữa khỏi ung thư tuyến tiền liệt mà chủ yếu để kiểm soát sự phát triển của khối u, thường áp dụng cho bệnh nhân đã có di căn xa (như di căn xương). Mục đích là triệt tiêu nguồn testosterone (hormone nam giới) nhằm ngăn tế bào ung thư phát triển trong một thời gian nhất định. Bệnh nhân có thể lựa chọn phẫu thuật cắt bỏ hai tinh hoàn hoặc sử dụng thuốc tiêm định kỳ (thường là 28 ngày/lần) liên tục trong 6-12 tháng, với hiệu quả giảm testosterone như nhau.
Một số trường hợp xạ trị, bác sĩ cũng có thể kết hợp thêm điều trị nội tiết để tăng cường kiểm soát ung thư ở mức tốt nhất.
Sau khi can thiệp, việc theo dõi chỉ số PSA rất quan trọng, nếu chỉ số PSA xuống mức thấp nhất có thể (lý tưởng là dưới 0.1 ng/mL) được xem là thành công. Nếu PSA tăng lên mức 0.2-0.4 ng/mL, cần chụp PSMA PET CT để đánh giá và phát hiện sớm nguy cơ ung thư tái phát.
Globocan năm 2022 ghi nhận ung thư tuyến tiền liệt đứng thứ 4 về mức độ phổ biến và đứng thứ 8 về tỷ lệ tử vong trong các loại ung thư trên toàn cầu. Bác sĩ Đức khuyến cáo nam giới trên 50 tuổi (hoặc từ 40 tuổi nếu có tiền sử gia đình mắc bệnh) nên tầm soát bằng xét nghiệm PSA và khám định kỳ để phát hiện bệnh, điều trị kịp thời.
