Khi nào nên tầm soát ung thư cổ tử cung?

BS.CKI Nguyễn Thị Kiều Phương, Đơn vị Sản Phụ khoa, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, cho biết thông tin trên, thêm rằng nguyên nhân chính gây ung thư cổ tử cung là nhiễm virus HPV (Human Papillomavirus). Virus này lây truyền chủ yếu qua đường tình dục, phổ biến trong cộng đồng. Phần lớn phụ nữ từng nhiễm HPV ít nhất một lần trong đời, nhưng đa số trường hợp hệ miễn dịch có thể tự đào thải virus. Tuy nhiên, nếu nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài, virus gây biến đổi tế bào cổ tử cung, tiến triển thành ung thư sau khoảng 10-15 năm.

"Tỷ lệ mắc bệnh ngày càng trẻ hóa. Nhiều phụ nữ không có triệu chứng ở giai đoạn sớm", bác sĩ Phương nói, khuyến cáo phụ nữ sàng lọc ung thư cổ tử cung từ 21 tuổi, kể cả khi chưa có triệu chứng.

Ở độ tuổi 21-29, phương pháp thường được áp dụng là xét nghiệm Pap smear (phết tế bào cổ tử cung) mỗi 3 năm nếu kết quả bình thường. Xét nghiệm này giúp phát hiện tế bào bất thường hoặc tiền ung thư tại cổ tử cung.

Từ 30 tuổi trở lên, phụ nữ thể thực hiện một trong ba phương án: xét nghiệm Pap smear mỗi 3 năm, xét nghiệm HPV mỗi 5 năm, hoặc kết hợp Pap smear và xét nghiệm HPV (co-testing) mỗi 5 năm nếu kết quả đều âm tính.

Sàng lọc thường được duy trì đến khoảng 65 tuổi. Quyết định dừng sàng lọc cần được bác sĩ tư vấn dựa trên tiền sử bệnh, kết quả khám trước đó.

Ngoài độ tuổi, một số yếu tố nguy cơ cũng khiến phụ nữ cần chú ý sàng lọc sớm và đều đặn hơn. Chẳng hạn như người có quan hệ tình dục sớm, từng mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục, hút thuốc lá hoặc suy giảm miễn dịch do có nguy cơ nhiễm HPV cao.

Phụ nữ đã tiêm vaccine HPV vẫn cần thực hiện sàng lọc ung thư cổ tử cung định kỳ để phát hiện sớm những thay đổi bất thường. Vaccine không bảo vệ hoàn toàn trước tất cả virus gây bệnh.

Bác sĩ Phương lưu ý nữ giới chưa từng quan hệ tình dục có nguy cơ nhiễm HPV thấp, do đó thường chưa cần sàng lọc. Những người đã cắt tử cung toàn phần có thể không cần tiếp tục tầm soát. Để kết quả xét nghiệm chính xác hơn, phụ nữ nên tránh quan hệ tình dục, thụt rửa âm đạo hoặc sử dụng thuốc đặt âm đạo trong khoảng 24-48 giờ trước khi lấy mẫu. Nên thực hiện xét nghiệm sau khi sạch kinh nguyệt 5 ngày để đảm bảo độ chính xác. Nếu mắc các bệnh viêm nhiễm vùng kín, chị em cần điều trị dứt điểm trước khi tầm soát.

Trường hợp kết quả sàng lọc phát hiện tế bào bất thường hoặc dương tính với HPV nguy cơ cao, bác sĩ có thể chỉ định thêm bước đánh giá như soi cổ tử cung hoặc sinh thiết cổ tử cung. Những phương pháp này giúp xác định mức độ tổn thương.

Tiêm vaccine HPV, quan hệ tình dục an toàn, khám phụ khoa định kỳ có thể phòng ngừa ung thư cổ tử cung. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường như ra máu âm đạo ngoài kỳ kinh, ra máu sau quan hệ, đau vùng chậu kéo dài, khí hư ra nhiều hoặc có mùi lạ, phụ nữ cần đi khám sớm.