Thiết bị do TS.BS Đinh Thị Hoàng Anh, Trưởng khoa Mắt, BVĐK Hồng Ngọc, cùng GS.TS.BS Kalinnikov Yury - chuyên gia nhãn khoa Liên bang Nga - nghiên cứu và phát triển. Sáng chế đã được đăng ký độc quyền tại Nga.
Theo TS.BS Hoàng Anh, đây là một trong những công cụ hỗ trợ có tính ứng dụng thực tiễn trong phẫu thuật tạo hình đồng tử dạng lỗ. Công cụ này được sử dụng khi mắt bị tổn thương nặng, đồng tử biến dạng hoặc giãn rộng, ảnh hưởng lớn đến chất lượng thị giác.
Thiết bị giúp đo kích thước chính xác trên đồng tử thay vì đo trên giác mạc như trước đây. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Bác sĩ điều trị có thể đo trực tiếp kích thước ở mặt phẳng đồng tử ngay trong mắt, thay vì ước lượng trên bề mặt giác mạc như một số cách làm trước đây. Nhờ đó, họ có thêm cơ sở để kiểm soát độ tròn, độ cân đối và kích thước đồng tử chính xác hơn trong quá trình tạo hình.
Bệnh viện đã ứng dụng thiết bị mới trong một số ca phẫu thuật gần đây. Ví dụ trường hợp bệnh nhân Hà Thành Thủy, 54 tuổi, Hưng Yên. Cuối năm 2025, ông gặp tai nạn lao động khi bị mạt sắt bắn vào mắt. Dù đã trải qua nhiều can thiệp trước đó như khâu giác mạc, cắt thể thủy tinh và cắt dịch kính, thị lực gần như không cải thiện. Khi đến Trung tâm Mắt Hồng Ngọc, bệnh nhân vẫn trong tình trạng mắt mờ nhòe, nhìn một thành hai, chói sáng, sinh hoạt bị ảnh hưởng đáng kể.
Qua thăm khám, bác sĩ xác định mắt phải của bệnh nhân có đa chấn thương nghiêm trọng: sẹo giác mạc sâu vùng trung tâm, đứt chân mống mắt, đồng tử méo và giãn rộng. Nhiều cấu trúc quan trọng trong mắt của bệnh nhân đã bị tổn thương cùng lúc.
Mắt phải bệnh nhân có nhiều tổn thương nặng sau tai nạn. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
"Mục tiêu điều trị không chỉ là khôi phục giải phẫu mà còn cải thiện chức năng nhìn", bác sĩ Hoàng Anh nói.
Ê-kíp quyết định thực hiện ca mổ phối hợp nhiều kỹ thuật trong một lần: treo thể thủy tinh nhân tạo vào mống mắt, tạo hình đồng tử dạng lỗ và ghép giác mạc xuyên. Khó khăn là mắt bệnh nhân đã mất các cấu trúc nâng đỡ quan trọng như thể thủy tinh và dịch kính. Khi bóc tách giác mạc để ghép, nhãn cầu ở trạng thái "mở", dễ gây biến chứng nặng như xuất huyết tống khứ, đe dọa trực tiếp thị lực. Xuất huyết tống khứ là một biến chứng nhãn khoa nguy hiểm, gây áp lực khiến nhãn cầu vỡ rộng, đẩy phòi toàn bộ tổ chức nội nhãn ra ngoài, ảnh hưởng nặng đến thị lực người bệnh.
Ca phẫu thuật khó, bác sĩ ứng dụng thiết bị mới để điều trị. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Để giảm rủi ro, bác sĩ tính toán kỹ trình tự mổ. Trước tiên treo thể thủy tinh nhân tạo và tạo hình mống mắt để tái lập cấu trúc nội nhãn. Sau đó thu nhỏ đồng tử còn khoảng 1,5 mm nhằm giảm quang sai, cải thiện thị giác. Thiết bị đo đồng tử hỗ trợ xác định kích thước trực tiếp tại mặt phẳng đồng tử, giúp thao tác chính xác hơn. Khi nội nhãn ổn định, ê-kíp mới tiến hành ghép giác mạc xuyên.
Sau phẫu thuật, giác mạc trong, mép mổ kín, đồng tử được tạo hình đúng kích thước, thể thủy tinh ổn định. Thị lực bệnh nhân cải thiện từ mức chỉ đếm ngón tay 0,5 m lên 5/10. Kết quả không chỉ giúp người bệnh cải thiện thị lực mà còn chứng minh tiềm năng ứng dụng của thiết bị đo đồng tử trong các ca nhãn khoa phức tạp.
