Động thái này diễn ra ngay sau khi lực lượng công an triệt phá nhiều đường dây tội phạm kết nối mua bán tạng qua mạng xã hội. Theo đó, Cục Cảnh sát hình sự (Bộ Công an) ngày 28/2 cho biết Công an Hà Nội đã khởi tố Đoàn Văn Hòa (37 tuổi) cùng hai đồng phạm Nguyễn Đức Xuân và Lê Văn Sơn để điều tra đường dây buôn bán nội tạng quy mô lớn núp bóng thủ tục hiến tạng nhân đạo.
Thông qua mạng xã hội, nhóm của Hòa tìm kiếm người bán và thỏa thuận trực tiếp với người mua mức giá 1,2-1,5 tỷ đồng cho một lá gan hoặc 800-950 triệu đồng đối với một quả thận. Nhóm môi giới buộc người bệnh phải nộp đủ tiền ngay trước ca ghép nhưng thực tế chỉ chi trả cho người bán khoảng một nửa số tiền trên (600-800 triệu đồng/gan và 300-450 triệu đồng/thận). Bằng thủ đoạn bao trọn chi phí ăn ở, xét nghiệm để kiểm soát người bán và ăn chặn tiền chênh lệch, đường dây này đã đút túi hàng trăm triệu đồng lợi nhuận từ mỗi ca phẫu thuật cấy ghép trót lọt.
Lãnh đạo Bộ Y tế đánh giá hành vi trục lợi này đe dọa trực tiếp tính mạng người dân, vi phạm đạo đức và làm suy giảm nghiêm trọng uy tín của ngành y. Để giải quyết triệt để vấn đề, Bộ Y tế chỉ đạo các cơ sở y tế thực hiện nghiêm Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người. Người đứng đầu các bệnh viện phải chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật nếu buông lỏng quản lý, để xảy ra sai phạm tại đơn vị.
Trong quá trình tiếp nhận, bác sĩ và nhân viên y tế cần rà soát chặt chẽ hồ sơ, xác minh kỹ mối quan hệ giữa người hiến và người nhận khi lấy tạng từ người sống. Bệnh viện phải từ chối ngay các ca phẫu thuật khi hồ sơ thiếu minh bạch hoặc xuất hiện dấu hiệu môi giới. Các đơn vị cũng có trách nhiệm báo cáo lập tức cho cơ quan chức năng nhằm phối hợp điều tra, xử lý nghiêm những trường hợp khả nghi.
Thực tế, nhu cầu ghép tạng để duy trì sự sống tại Việt Nam hiện nay rất lớn, trong khi nguồn tạng hiến từ người chết não vô cùng khan hiếm. Thống kê từ năm 2010 đến nay, hệ thống y tế chỉ ghi nhận khoảng 270 người chết não hiến tạng. Trong bối cảnh đó, các bác sĩ đã nỗ lực thực hiện thành công hàng nghìn ca phẫu thuật, bao gồm 8.904 ca ghép thận, 754 ca ghép gan, 126 ca ghép tim và 14 ca ghép phổi. Chính sự chênh lệch quá lớn giữa nguồn cung và nhu cầu thực tế đã tạo kẽ hở cho các đường dây buôn bán nội tạng chợ đen hoạt động.
