Trao đổi với PV VietNamNet, bác sĩ Kiều Quốc Thanh, Khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng Thành Phố (TPHCM) cho biết, anh vừa tiếp nhận một ca bệnh là trẻ 3 tuổi vào khám với nhiều dấu hiệu lạ. Các xét nghiệm cho thấy trẻ thiếu máu và nhiễm nhiều ký sinh trùng.
Theo gia đình, khoảng một năm trước, với mong muốn bồi bổ cho con, người nhà bắt đầu cho bé uống thêm sữa vào ban đêm. Có thời điểm mỗi tối trẻ uống 4-5 hộp sữa. Việc uống sữa nhiều khiến bé giảm cảm giác đói, ăn ít hơn.
Sau một thời gian dài, trẻ có biểu hiện thiếu máu, cơ thể yếu và tình trạng răng miệng cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Khi thăm khám, bác sĩ nhận thấy trẻ có thói quen ăn đất.
Đây là dấu hiệu khiến bác sĩ nghĩ đến hội chứng pica, tình trạng trẻ có nhu cầu ăn những thứ không phải thực phẩm như đất, cát hoặc các vật liệu khác. Một trong những nguyên nhân thường gặp của pica ở trẻ là thiếu sắt.
“Trẻ thiếu sắt có thể xuất hiện sở thích ăn những thứ không phải thức ăn, trong đó có đất. Khi phát hiện trẻ ăn đất, cần tìm nguyên nhân, đặc biệt là tình trạng thiếu sắt”, bác sĩ Thanh cho biết.
Đáng lưu ý, đất có thể chứa trứng hoặc ấu trùng của nhiều loại ký sinh trùng. Việc thường xuyên ăn đất vì thế làm tăng nguy cơ nhiễm ký sinh trùng.
Ở trường hợp này, xét nghiệm cho thấy trẻ nhiễm giun đũa, sán dây chó và sán lợn. Bên cạnh đó, trẻ có biểu hiện viêm màng não với dịch não tủy đục, số lượng tế bào tăng từ khoảng 600 lên 1.200, trong đó tế bào đơn nhân chiếm ưu thế.
Điểm bất thường là trẻ có bạch cầu ái toan (eosinophil) trong máu tăng cao, đồng thời thiếu máu. Những dữ kiện này khiến bác sĩ Khoa Nhiễm nghĩ đến khả năng viêm màng não liên quan đến ký sinh trùng.
Trẻ được làm các xét nghiệm tìm nguyên nhân viêm màng não, bao gồm xét nghiệm ký sinh trùng, tầm soát các tác nhân khác như lao, virus, vi khuẩn trong dịch não tủy. Bé cũng được chụp CT sọ não nhằm đánh giá tổn thương và tìm dấu hiệu liên quan đến nhiễm ký sinh trùng.
Theo bác sĩ Thanh, viêm màng não do ký sinh trùng có thể có biểu hiện tương tự các dạng viêm màng não khác nhưng hướng điều trị không giống hoàn toàn. Vì vậy, việc khai thác kỹ tiền sử, thói quen ăn uống, hành vi bất thường của trẻ và các xét nghiệm liên quan có ý nghĩa quan trọng trong chẩn đoán.
Từ trường hợp trên, bác sĩ khuyến cáo phụ huynh không nên lạm dụng sữa với mục đích “bồi bổ” cho trẻ, đặc biệt không nên để trẻ uống sữa thay cho các bữa ăn chính. Chế độ dinh dưỡng của trẻ cần cân đối giữa sữa, thực phẩm giàu đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất.
Khi trẻ biếng ăn kéo dài, xanh xao, mệt mỏi hoặc xuất hiện những hành vi bất thường như ăn đất, cát, giấy, tóc, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám để tìm nguyên nhân, trong đó cần lưu ý tình trạng thiếu sắt.
Đặc biệt, trẻ có thói quen ăn đất cần được đánh giá nguy cơ nhiễm ký sinh trùng. Nếu xuất hiện các dấu hiệu thần kinh như đau đầu, nôn ói, sốt, lừ đừ, co giật, rối loạn ý thức hoặc bất thường về mắt, trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế để kiểm tra kịp thời.
