Bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Trần Như Thủy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3 cho biết, ngải cứu có lá phơi khô gọi là ngải diệp, tán thành bột mịn gọi là ngải nhung. Đây là loại cây dễ trồng, có thể thu hoạch quanh năm, vừa dùng làm thực phẩm, nước uống, vừa làm thuốc.
Theo đông y, ngải cứu có vị cay đắng, tính ấm, mùi thơm đặc trưng; có tác dụng tán hàn thấp, làm ấm kinh lạc, điều hòa khí huyết và cầm máu. Ngải cứu thường được sử dụng trong các trường hợp: đau bụng do lạnh, chảy máu cam, động thai, kinh nguyệt không đều, đau nhức xương khớp do phong hàn. Mặc dù là cây thuốc tương đối lành tính, nhưng khi sử dụng tại nhà vẫn cần lưu ý dùng đúng cách.
Dưới đây là một số cách sử dụng ngải cứu hỗ trợ giảm đau theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Trần Như Thủy:
Túi chườm nóng ngải cứu
Nguyên liệu: Ngải cứu tươi: khoảng 400 g, muối hột: 2 nắm tay
Ngải cứu rửa sạch, để ráo, cắt khúc. Rang nóng cùng muối hột, sau đó cho hỗn hợp vào khăn mềm, bọc kín và chườm lên vùng khớp đau cho đến khi nguội. Có thể thực hiện 2-3 lần mỗi ngày. Khi túi chườm nguội, có thể rang lại hoặc quay lò vi sóng để tái sử dụng.
Túi chườm ngải cứu và muối khô giúp giảm đau xương khớp
ẢNH: AI
Tăng hiệu quả làm ấm: Có thể thêm khoảng 400 g gừng già, rửa sạch, xắt sợi dày, rang chung với ngải cứu và muối.
Lưu ý: không để túi chườm quá nóng để tránh bỏng da; nên lót một lớp vải mỏng khi chườm; không áp dụng nếu vùng đau có sưng, nóng, đỏ, viêm nhiễm hoặc vết thương hở.
Nước thuốc ngâm hoặc tắm
Nguyên liệu: Ngải cứu tươi: 400 g, gừng già: 300 g (đập dập), Sả: 4 cây (đập dập), nước: 1,5-2 lít
Cách làm: Đun sôi tất cả nguyên liệu trong khoảng 10 phút, tắt bếp và hãm thêm 20 phút, sau đó lọc bỏ bã. Dùng nước này để ngâm khớp đau, ngâm chân hoặc pha thêm nước để tắm.
Tác dụng: Giúp hành khí, tán phong hàn, giảm đau, thư giãn và hỗ trợ giấc ngủ.
Xông giảm đau đầu: Tăng gấp đôi lượng nguyên liệu, thêm 1 nắm lá bạc hà, đun sôi 15 phút và xông trong khoảng 20 phút.
Lưu ý: ngâm tối đa 2 lần/ngày, xông 1 lần/ngày; không tắm khuya (trước 19h); tránh bỏng do nước quá nóng.
Nấu ngải cứu và gừng già ngâm khớp đau, ngâm chân
ẢNH: AI
Các món ăn kết hợp ngải cứu
Kết hợp ngải cứu với các nguyên liệu khác sau đây giúp giảm đau với người bị đau xương khớp mạn tính, thường đau nhiều khi thời tiết thay đổi.
Trứng gà chiên ngải cứu: 1 nắm lá ngải cứu non xắt nhỏ, 1-2 quả trứng gà. Không nên ăn quá 2 lần/tuần đối với người cần kiểm soát mỡ máu.
Cháo hạt sen ngải cứu: 1 nắm lá ngải cứu (nấu lấy nước) + 1 nắm gạo + 50 g hạt sen; có thể thêm 1 quả trứng gà so và 50 g thịt nạc hoặc ức gà. Dùng khi còn nóng, mỗi ngày 2 lần.
Canh ngải cứu thịt bằm: 50 g thịt nạc + 300 g ngải cứu + 500 ml nước, nêm gia vị vừa ăn, dùng khi nóng.
Gà hầm ngải cứu: 1 con gà ri (khoảng 1 kg) + 200g ngải cứu + 50 g hạt sen + 5 quả táo đỏ + 10 g câu kỷ tử + 10 g ý dĩ. Hầm đến khi mềm, dùng 1 lần/tuần.
Lưu ý chung khi sử dụng ngải cứu
Các biện pháp trên chỉ mang tính chất hỗ trợ tại nhà. Nếu đau không cải thiện sau 3-5 ngày hoặc có xu hướng nặng hơn, người bệnh cần đi khám để được chẩn đoán và điều trị phù hợp. Lạm dụng ngải cứu có thể gây ngộ độc, biểu hiện như kích thích thần kinh trung ương, run tay chân.
Cần thận trọng khi sử dụng đối với các nhóm người: Người viêm gan, vàng da, phụ nữ mang thai hoặc cho con bú, người bị sỏi thận, suy thận, xơ vữa động mạch. Nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
"Bên cạnh việc sử dụng ngải cứu để hỗ trợ giảm đau, người bệnh cần duy trì chế độ ăn uống điều độ, tránh các tư thế xấu, tập thể dục thường xuyên và giữ ấm cơ thể khi thời tiết thay đổi. Chăm sóc đúng cách sẽ giúp cải thiện sức khỏe và độ dẻo dai của hệ xương khớp, đặc biệt ở người cao tuổi", bác sĩ Thủy khuyến cáo.
