Ăn bơ đúng cách, đúng thời điểm giúp cải thiện chức năng gan, góp phần ngăn ngừa các bệnh lý nguy hiểm như gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) - tình trạng đang ngày càng phổ biến trong cộng đồng hiện đại.
Bơ được coi là 'siêu thực phẩm' nhờ hàm lượng dinh dưỡng cao, rất tốt cho sức khỏe.
Bơ - 'siêu thực phẩm' giàu dưỡng chất bảo vệ gan
Theo phân tích của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), một quả bơ trung bình (khoảng 200 g) cung cấp hơn 20 loại vitamin và khoáng chất thiết yếu như vitamin E, C, K, B5, B6, kali, folate và chất béo không bão hòa đơn (MUFA). Trong đó, axit oleic - loại chất béo chủ yếu trong bơ - đóng vai trò quan trọng trong việc giảm viêm và cải thiện chuyển hóa lipid trong gan.
Tiến sĩ Matthew Cave, chuyên gia nghiên cứu về bệnh gan tại Đại học Louisville (Mỹ), cho biết: "Chế độ ăn giàu axit béo không bão hòa đơn như trong bơ có thể giúp cải thiện độ nhạy insulin, giảm lượng mỡ tích tụ trong gan và hỗ trợ hồi phục tế bào gan bị tổn thương".
Bên cạnh đó, bơ còn chứa lượng lớn glutathione - chất chống oxy hóa nội sinh có khả năng trung hòa gốc tự do, bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương do stress oxy hóa, vốn là yếu tố then chốt gây ra viêm gan và xơ hóa gan.
Ăn bơ giúp giảm men gan, cải thiện gan nhiễm mỡ ra sao?
Một nghiên cứu công bố trên Journal of Agricultural and Food Chemistry (2014) chỉ ra rằng chiết xuất từ bơ giúp ức chế sự hoạt hóa của tế bào Kupffer (tế bào miễn dịch trong gan), từ đó làm giảm viêm và tổn thương gan ở chuột bị gây độc gan bởi carbon tetrachloride.
Nghiên cứu tại Đại học Shizuoka, Nhật Bản cho thấy việc bổ sung bơ trong chế độ ăn có thể làm giảm đáng kể lượng enzyme gan ALT và AST - hai chỉ số phản ánh mức độ tổn thương gan - cũng như làm giảm mỡ tích tụ trong gan chuột sau 4 tuần.
Trong thử nghiệm lâm sàng nhỏ tại Mexico, những người mắc gan nhiễm mỡ không do rượu ăn nửa quả bơ mỗi ngày trong 6 tuần có dấu hiệu cải thiện chỉ số lipid máu và giảm men gan rõ rệt so với nhóm đối chứng.
Thời điểm ăn bơ tốt nhất để hỗ trợ gan
Nên ăn bơ vào bữa sáng để cung cấp chất béo lành mạnh cho cơ thể, cải thiện chức năng gan.
Để bơ phát huy tối đa lợi ích với sức khỏe gan, chuyên gia dinh dưỡng quốc tế Keri Glassman (Mỹ) khuyến nghị nên ăn bơ vào buổi sáng hoặc giữa buổi chiều - khi cơ thể cần năng lượng ổn định và hấp thu chất béo tốt hơn. Cụ thể:
- Buổi sáng (trước 9h): Kết hợp bơ với bánh mì nguyên cám, trứng hoặc yến mạch giúp no lâu, ổn định đường huyết và cung cấp chất béo lành mạnh cho gan hoạt động hiệu quả cả ngày.
- Giữa buổi chiều (khoảng 15h-16h): Một nửa quả bơ ăn kèm sữa chua Hy Lạp không đường hoặc dùng như món sinh tố giúp kiểm soát cơn thèm ăn, giảm lượng calo từ bữa tối, từ đó hạn chế tích mỡ nội tạng - bao gồm mỡ gan.
Không nên ăn bơ vào buổi tối, nhất là sau 20h vì thời điểm này gan hoạt động chậm lại, dễ dẫn đến đầy bụng, khó tiêu.
Những lưu ý khi dùng bơ hỗ trợ giảm men gan, mỡ gan
Mặc dù bơ rất tốt cho gan, chuyên gia Dr. Josh Axe - bác sĩ chuyên về dinh dưỡng chức năng (Mỹ) - nhấn mạnh rằng cần ăn bơ với lượng hợp lý, từ 1/2 quả đến một quả nhỏ mỗi ngày là đủ. Việc lạm dụng bơ có thể gây dư thừa calo, phản tác dụng giảm mỡ gan, nhất là ở người ít vận động.
Ngoài ra, nên ưu tiên ăn bơ tươi, tránh các sản phẩm chế biến sẵn như bơ đóng hộp, bơ xay công nghiệp chứa đường và chất bảo quản, vốn có thể gây gánh nặng cho gan.
Kết hợp bơ với chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây tươi, cá béo và các loại hạt cũng giúp nâng cao hiệu quả hỗ trợ gan, đồng thời duy trì cân nặng lý tưởng - yếu tố then chốt trong phòng ngừa gan nhiễm mỡ và các bệnh gan mạn tính.
