Hội chứng chuyển hóa là nhóm rối loạn gồm béo bụng, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu và kháng insulin. Tình trạng này làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, xơ vữa động mạch, đái tháo đường type 2 và đột quỵ. Bệnh thường diễn tiến âm thầm nhưng vẫn có một số dấu hiệu cảnh báo đặc trưng.
Vòng eo tăng
Theo Times of India, một trong những dấu hiệu sớm của rối loạn chuyển hóa là vòng eo to ra do tích tụ mỡ nội tạng ở vùng bụng. Loại mỡ này thường tăng lên khi cơ thể bị kháng insulin, khiến quá trình sử dụng và dự trữ năng lượng rối loạn. Người bệnh có thể có cảm giác quần áo chật ở eo thường xuất hiện vài tháng trước khi có kết quả xét nghiệm bất thường.
Đi bộ ngắn hàng ngày sau bữa ăn và giảm đồ uống có đường có thể làm chậm quá trình tích tụ mỡ bụng. Việc giảm 5 cm vòng eo cũng cải thiện phản ứng insulin.
Cảm thấy mệt mỏi sau khi ăn
Những thay đổi chuyển hóa ban đầu có thể biểu hiện bằng cảm giác mệt mỏi sau khi ăn cơm, bánh mì hoặc các món nhiều đường. Nguyên nhân là lượng đường trong máu tăng nhanh, buộc tuyến tụy phải tiết nhiều insulin hơn để kiểm soát. Theo thời gian, các tế bào có thể phản ứng kém với insulin, làm giảm hiệu quả điều hòa đường huyết.
Ăn cân bằng protein, chất xơ và chất béo lành mạnh giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn. Ăn chậm cũng hỗ trợ điều hòa cảm giác no và lượng đường trong máu.
Tăng nhẹ huyết áp
Rối loạn chuyển hóa có thể làm thay đổi cách cơ thể điều hòa mạch máu, tuần hoàn máu. Khi kháng insulin và béo bụng, cơ thể sản xuất nhiều chất khiến mạch máu co lại và kém đàn hồi. Đồng thời, thận có xu hướng giữ nhiều muối và nước hơn, làm tăng lượng máu trong lòng mạch. Sự kết hợp giữa mạch máu co hẹp và thể tích máu tăng khiến áp lực lên thành động mạch tăng cao dẫn đến tăng huyết áp. Giảm ăn thực phẩm đóng gói nhiều muối, ngủ đúng giờ có thể giúp giảm huyết áp nhẹ.
Rụng tóc
Rụng tóc có thể xảy ra ở người mắc hội chứng rối loạn chuyển hóa do tình trạng này ảnh hưởng đến tuần hoàn máu, hormone và quá trình nuôi dưỡng nang tóc. Khi cơ thể bị kháng insulin, tăng đường huyết hoặc rối loạn mỡ máu, các mạch máu nhỏ nuôi da đầu có thể hoạt động kém hiệu quả, khiến nang tóc không nhận đủ oxy và dưỡng chất cần thiết, theo WebMD.
Rụng tóc có thể là dấu hiệu cảnh báo rối loạn chuyển hóa. Ảnh minh họa: Bảo Bảo
Da đổi màu
Vùng da ở cổ, nách, khớp ngón tay thường sẫm màu, dễ bị nhầm lẫn với cháy nắng hoặc bụi bẩn. Tình trạng này được gọi là chứng gai đen (acanthosis nigricans), là dấu hiệu của giai đoạn đầu kháng insulin. Kiểm soát đường huyết thông qua tập thể dục và chế độ ăn uống thường làm giảm sự xuất hiện của những đốm sẫm trên da.
Ngủ không ngon kèm đói không rõ nguyên nhân
Sự mất cân bằng chuyển hóa sớm làm rối loạn hormone điều chỉnh cảm giác đói và giấc ngủ. Người bệnh thường ngủ ít dẫn đến cảm giác thèm ăn nhiều hơn vào ngày hôm sau, tạo ra một vòng luẩn quẩn khiến kháng insulin nặng hơn. Ngủ đúng giờ và hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ giúp cân bằng hormone, từ đó giảm cảm giác đói và thèm ăn.
(Tổng hợp)
