5 việc nên tránh để bảo vệ não bộ

Não bộ hoạt động liên tục ngày đêm để xử lý thông tin, điều chỉnh cảm xúc và duy trì các chức năng của cơ thể. Bên cạnh kiểm soát bệnh nền, nghỉ ngơi hợp lý và rèn luyện trí não, mỗi người cần loại bỏ những thói quen có hại để bảo vệ sức khỏe não bộ.

Thiếu ngủ

Trong khi ngủ, não bộ thực hiện nhiều hoạt động quan trọng như loại bỏ chất thải, củng cố trí nhớ và thiết lập lại các hệ thống nhận thức. Khi giấc ngủ bị rút ngắn hoặc gián đoạn, các quá trình này không diễn ra đầy đủ, ảnh hưởng đến chức năng của não. Thiếu ngủ mạn tính làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức và mắc các bệnh thần kinh.

Để bảo vệ não bộ, mỗi người nên ngủ đủ 7-8 giờ mỗi ngày, hạn chế thức khuya, dậy muộn. Những người có rối loạn giấc ngủ như ngưng thở khi ngủ, hội chứng chân không yên hoặc mất ngủ kéo dài nên đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Ngồi quá nhiều, ít vận động

Ngồi lâu và ít vận động làm giảm lưu lượng máu lên não, ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất và khả năng phục hồi mạch máu. Tổn thương vi mạch máu là một trong những yếu tố thúc đẩy lão hóa nhận thức.

Ngược lại, vận động thể chất giúp cải thiện tuần hoàn máu, tăng lưu lượng máu lên não, hỗ trợ trí nhớ và chức năng điều hành. Người trưởng thành nên duy trì vận động đều đặn, đồng thời hạn chế các hành vi thụ động kéo dài như lướt điện thoại hoặc xem truyền hình quá lâu.

Làm nhiều việc cùng lúc

Làm nhiều việc cùng lúc như sử dụng điện thoại, trả lời email, ăn uống hoặc tương tác mạng xã hội khiến não liên tục chuyển đổi nhiệm vụ, gây quá tải.

Tình trạng này làm giảm khả năng tập trung, ảnh hưởng đến trí nhớ và điều hòa cảm xúc. Về lâu dài, hiệu suất nhận thức suy giảm, dễ gây mất tập trung và kém hiệu quả trong công việc.

Ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến

Chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ uống có đường và giàu đường bổ sung có liên quan đến tình trạng viêm và rối loạn chuyển hóa, ảnh hưởng đến chức năng não.

Những thực phẩm này có thể gây tăng đường huyết đột ngột, rối loạn insulin, làm tăng stress oxy hóa và phản ứng viêm, trong đó có cả ở não. Điều này lâu dài có thể làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức và hội chứng sương mù não.

Không điều trị giảm thính lực

Thính giác đóng vai trò quan trọng trong quá trình xử lý thông tin của não bộ. Khi thính lực suy giảm nhưng không được điều trị, não phải làm việc nhiều hơn để giải mã âm thanh, làm tăng gánh nặng nhận thức.

Giảm thính lực cũng làm giảm tương tác xã hội, yếu tố liên quan đến nguy cơ suy giảm nhận thức và sa sút trí tuệ.

(Theo Eating Well)